5 MIN READ
Ni MONICA CUTIN
www.nordis.net

Sa pagsupil ng karapatan umuusbong ang paglaban ng mamamayan, at habang tumitindi ang panunupil, nararapat lang na umigting din ang pakikibaka laban dito. Ito ang mensaheng ipinarating ng mga aktibista nang pinasinayaan nila ang kampanyang “Tignay Ilocos” kasabay ng paggunita sa anibersaryo ng Universal Declaration of Human Rights.

Inilunsad ang “Tignay Ilocos! Tumindig para sa kabuhayan, karapatan at kapayapaan!” sa pangunguna ng Bagong Alyansang Makabayan Ilocos at kasaping organisasyon nitong Solidarity of Peasants Against Exploitation (Stop Exploitation). Ang “tignay” ay salitang Ilokano na ang kahulugan sa Filipino ay “kumilos.”

Ayon sa grupo, pangunahing panawagan ng kampanya ang “pagkilos at pagkakaisa ng mamamayan” upang labanan ang tumitinding atake at panunupil ng administrasyong Duterte sa mga aktibista at kritiko nito.

“Amin a dawattayo ket lehitimo, nainkalintegan ken rumbeng laeng ngem apay nga isu ti pakapadaksan, pakabaludan ken pakatayantayo itatta a panawen? Kasta kadin ti nadanun a kinadakes dagiti agturturay ken saan a pannakaawat kadagitoy nga arungaing? (Ang lahat ng ating kahilingan ay lehitimo, makatwiran at nararapat lamang pero bakit ito ang nagiging dahilan ng pagkakulong at pagpatay sa panahon ngayon? Sukdulan na ba ang inabot na kasamaan ng mga nasa poder at ng kakapusan nilang umintindi sa ating mga panawagan?” pahayag ng Bayan-Ilocos sa aktibidad.

Anito, layunin ng kampanya na “patampukin ang mga isyung kinakaharap ng mamamayan kaugnay sa kanilang seguridad, kaligtasan, karapatan at ekonomiya.”

TIGNAY ILOCOS. Nagkaisa ang mga kinatawan ng iba’t ibang organisasyon sa isinagawang pagtitipon upang ilunsad ang kampaya bilang tugon sa tumitinding panunupil at atake sa karapatan ng mamamayan sa rehiyon. Larawan mula sa Bayan Ilocos.

Lalamanin nito ang mga talakayan kaugnay sa International Human Rights Law, International Humanitarian Law at ang kalagayan ng karapatang-pantao sa rehiyon. Gayon din ang mga pag-aaral kaugnay sa mga batas at patakarang may direktang epekto sa kabuhayan at karapatan ng mamamayan.

Bahagi din ng inihanay na aktibidad ang kagyat na pagbibigay ng tulong – kapwa moral, politikal at materyal sa mga komunidad na sinalanta ng matinding militarisasyon at mga sakuna. Laman din nito ang panawagan para sa pagpapatuloy ng usapang pangkapayapaan sa pagitan ng Gobyerno ng Pilipinas at National Democratic Front of the Philippines.

“Ania ngarud ti rumbeng nga aramiden iti tengnga iti kastoy a mapaspasamak? Agulimek? Saan! Ti kasapulan ket agkaykaysa, agpaaddu ti intar, agplano, agirakurak, ken aggaraw tapno mapasardeng ti kumarkaro a pannakagasaw-gasaw ken pannakarames dagiti karbengan (Ano ang nararapat nating gawin sa gitna ng mga ganitong pangyayari? Tatahimik? Hindi! Ang dapat ay magkaisa, magparami, magplano, magpahayag at kumilos upang patigilin ang lumalalang pangsasalaula ng ating mga karapatan),” paliwanag ng Bayan Ilocos.

Sa pagpaplano kaugnay sa kampanya, inilatag ni Zaldy Alfiler ng Stop Exploitation ang batayan ng “tumitinding panunupil at atake sa karapatan ng mamamayan” sa rehiyon.

Pangunahing tinukoy nito sa larangan ng ekonomiya ang matinding hirap na hatid ng Tax Reform for Acceleration and Inclusion Act (TRAIN Law) at Rice Trade Liberalization Act (RTLA). Ang TRAIN Law ay nagdulot ng pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin. Katunayan, noong nakaraang taon, ang Ilocos ang nagtala sa isa sa pinakamataas na implasyon na umabot ng 5.7 percent noong Hunyo. Samantala, tinatayang mawawala ang P5.7 bilyong kita ng magsasaka sa rehiyon dahil sa RTLA. Sa pagpapatupad ng nasabing batas, bumagsak ang presyo ng palay mula sa P18-23 noong 2018 sa P13-14.50 ngayong taon.

Patuloy naman umano ang mababang presyo ng tabako, na pangunahing cash crop ng rehiyon mula buwan ng Nobyembre hanggang Abril. Aniya, nais lamang ng mga kompanyang bumibili ng tabako gaya ng Universal Leaf Philippines, Inc. na itaas ng P1.00 ang presyo kada kilo sa kabila ng P7.00 minimal na pagtaas na dapat ipagkaloob upang matiyak ang kita ng mga magsasaka. Napakalayo din nito sa panawagan ng Stop Exploitation na P128/kilo bilang makatarungang presyo ng produkto. 

Ayon kay Alfiler, ang matinding hirap dulot ng mga pangekonomiyang polisiya ay pinapasahol ng matinding panggigipit at panunupil sa mga mamamayan. Sa kanyang paliwanag, mula sa pagpaparatang na mga kasapi ng Communist Party of the Philippine-New People’s Army (CPP-NPA) hanggang sa pagsasampa ng gawa-gawang kaso ay nararanasan ng mga kasapi ng progresibong organisasyon at simpleng mamamayan.

Ilan sa mga tinukoy niyang halimbawa ang pagsasampa ng kasong rebelyon sa environmental activist at mamamahayag na si Sherwin De Vera, ang kasong frustrated murder at murder kay Rachel Mariano at ilan pang development workers mula sa Cordillera. Habang sapilitan naman umanong pinasuko ng militar ang mga kasapi ng Timpuyog ti Umili ti Karayan Buaya na inakusahan nilang mga tagasuporta at rekruter ng NPA.

Binanggit din niya ang labis na pagkabahala nila sa pagparatang sa kanila ng 7th Infantry Division bilang mga “Threats in Region 1” sa ginanap na Regional Peace and Order Council Meeting noong unang kwarto ng 2019. Maliban kay Alfiler, pinangalanan sa nasabing pulong sina: Stop Exploitation chairman Antonino Pugyao, Makabayan Regional Coordinator Lenville Salvador, Ilocos Human Rights Alliance secretary general Mary Ann Gabayan, Linda Caluza ng Gabriela-La Union, Francisco Dangla ng ACT Teachers Partylist Region 1, Minerva Panopio ng Bayan Muna Pangasinan, Florence Kang ng Kabataan Partylist at Paola Espiritu na secretariat ng Defend Ilocos at correspondent ng Northern Dispatch.

Bahagi ng powerpoint presentation ng 7th ID sa ginanap na 1st Quarter Joint RPOC-RDC meeting kung saan inkusahan ang ilang mga kasapi at lider ng mga progresibong grupo bilang mga “banta” umano sa rehiyon.

Samantala, kasama naman sa mga pinangalanan sa House of Representatives ng Armed Forces of the Philippines ang Ilocos Center for Research, Empowerment and Development (ICRED) bilang isa sa mga institusyon umanong “front” ng CPP-NPA. Si Salvador, na una ng pinangalanan, ay kasalukuyan ding Chairman of the Board ng ICRED.

“Nu usigentayo, dagiti organisasion ken indibidwal a makapadpadas ti pananglipit ket dagiti direkta a makipaspaset ken tumultulong kadagiti komunidad a mangirupir kadagiti karbenganda. Isuda dagiti kangrunaan a kritiko kadagiti patakaran ken programa ti gobierno (Kung titignan, ang mga organisasyon at indibidwal na nakararanas ng pangigigipit ay pawang mga direktang nakikilahok at tumutulong sa mga komunidad sa paggigiit ng kanilang mga karapatan. Sila din ang ilan sa mga nangungunang kritiko sa mga polisiya at programa ng gobyerno),” paliwanag ni Alfiler.

Nagkaisa ang mga dumalo sa aktibidad na isagawa sa mga susunod na araw ang serye ng mga konsultasyon kaugnay ng kampanya.

Bilang panimulang sikad ng mga pagkilos, nagsagawa ng kilos-protesta sa tapat ng kapitolyo ng Ilocos Sur. Muli nilang hiniling sa liderato ng probinsya na tumindig sa panig ng mamamayan at gumawa ng hakbang upang pahintuin ang lahat ng paglabag sa kanilang karapatan.

Para sa mga nais makibahagi at magbigay suporta sa mga nakahanay na aktibidad, maari umanong makipagugnayan sa numerong 09171203426 o sa opisina nga Bayan Ilocos sa #64 Gov. A. Reyes Street, Barangay VIII, Vigan City (malapit sa Paradores Condotel). # nordis.net

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.