Home Agriculture Addang ti LGU iti RTL maapresiar, ngem saan nga umanay – Stop...

Addang ti LGU iti RTL maapresiar, ngem saan nga umanay – Stop Exploitation

153
0
4 MIN READ
By SHERWIN DE VERA
Impatarus manipud iti English ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net

SIUDAD TI VIGAN Inapresiar ti Solidarity of Peasants Against Exploitation (Stop Exploitation) dagiti addang ken plano ti Probinsial a Gobierno ti Ilocos Sur ken dadduma pay a probinsia tapno mapalag-an ti epekto ti panagsuek ti presio ti irik nga isilsilpo dagiti mannalon iti Republic Act No. 11203 wenno Rice Trade Liberalization Law (RTL).

“Naragsakkami ta ar-aramiden dagiti LGU ti batangda tapno mapalag-an ti dagensen dagiti mannalon.  Ti panangited ti kasapulan a suporta tapno isigurado ti panangilako ti apit iti nangatngato a presio ket    nasayaat ken mabalin a maaramid a programa,” kinuna ni Antonio Pugyao, dadaulo ti Stop Exploitation.

Impeksa pay ti grupo ti suporta kadagiti rekomendasion manipud kadagiti mannalon para iti probinsial a gobierno a direkta nga aggatang iti irik manipud kadagiti mannalon wenno mangted iti subsidio iti presio a patuon iti agdama a panaggatang a presio.

Bayat ti konsultasion kadagiti makipagbagi iti lokal nga industria ti bagas idi Setiembre 5, nangikari ni Gobernador Ryan Singson a mangted iti transportasion para kadagiti mannalon nga agilaklako iti irik sadiay National Food Authority. Ti probinsial a gobierno ket mangted pay ti suporta a paglebbenan uray aglabes iti 256 metriko tonelada a kapasidad daytoy.

Nupay kasta, kinuna ni Pugyao nga idinto a mabigbig a nasayaat ti gannuat ti lokal a gobierno, “saan nga umanay” ken “alep-ep a solusion” dagitoy gapu ta ti problema ket ti linteg.

Segun kaniana, imbes nga waswasen ti linteg, ipaspasa itatta ti nasional a gobierno ti dagensen kadagiti lokal a gobierno. Imbagana a ti panagsuspendir iti implementasion ti RTL ket mas maiyannatup ngem iti panangipilit iti LGU nga addaan limitado a pondo tapno mapalag-an ti epekto ti linteg.

“No saan a waswasen ti Kongreso ti linteg, aginggana adda ti RTL agtalinaed latta ti problema,” imbaga ni Pugyao.

Inyunay-unayna a malaksid iti tulong, rumbeng a suportaran ti lokal a gobierno dagiti pangmabayagan a solusion uray no agkontra iti lehislatibo a gandat ti administrasion.

Agpanpanawagan ti Stop Exploitation para iti pannakawaswas ti rice tariffication law ken ti pannakaipasa ti Rice Industry Development Act wenno House Bill (HB) 476 nga impila ti Makabayan bloc.

“Allukoyenmi dagiti lokal nga opisial a suportaran ti panawaganmi. Saanda a naitali iti agdama nga administrasion ngem responsableda kadagiti umili,” kinuna ni Pugyao.

Inyunay-unayna a “dagiti nabotosan nga opisial ket nasken a tumakder kaabay ti umili ken dagiti mannalon kontra iti rice tariffication law.”

Naladaw a sungbat

Imbaga ni Pugyao a ti krisis a pinartuat ti implementasion ti RA 11203 ket nangipakita nga adda dagiti praktikal nga addang a mabalin nga ipatungpal dagiti lokal a gobierno tapno mapangato ti pastrek dagiti mannalon.

“Dagitoy naudi man a sungbat ket nakaited koma iti nasaysayaat a birok kadakami no naipatungpal sakbay iti rice tariffication law,” kinunana.

Segun kaniana, ti agpada a gannuat ket nakapagpalag-an koma iti dagensen dagiti mannalon a nakaro unay a naperdian iti agsasaruno a bagio idi napalabas a tawen. Nairekord ti probinsial nga opisina ti agrikultura a 30 porsiento ti nalugi manipud iti gagangay nga apit ti probinsia iti 2018 gapu iti panaglayus nga impaay dagiti tudo ken bagio.

Babaen ti baro a suporta manipud kadagiti lokal a gobierno, kinuna ni Pugyao a planplanuenda a dagulliten dagiti kiddawda.  Ti grupona ket agpanpanawagan para iti libre a pannakaiwaras iti daga ken makapnek a subsidio a mangparegta iti agrikultural a produksion.

Iti napalabas, inrekomenda ti Stop Exploitation dagiti addang tapno agbalin a naandur dagiti agtaltalon a komunidad kadagiti panagbaliw ken didigra iti klima.

“Maysa kadagitoy ti probision iti suporta a kuarta malaksid iti gagangay a libre a bukbukel/bin-i ken abono.  Kitkitaenmi pay ti panagdawat iti awanan-interes a pautang ken insentibo iti produksion kas dagidiay inted dagiti munisipio kadagiti agmulmula iti tabako,” impalawagna.

Inyebkas ti dadaulo ti mannalon ti panagnamnamana a ti tulong nga inted ti probinsial a gobierno ket agtultuloy uray no dagiti presio ket mangrugin a maestabilisar. Kinunana a makapalag-an iti proseso ti linakuan dagiti transportasion a trak ken paglebbenan a pasilidad, agraman ti presensia dagiti empleado ti NFA nga aggatang iti irik kadagiti munisipio.

“Irekomendarmi met kadagiti lokal a gobierno a mangilatang iti pondo a mangkontrol iti presio wenno subsidio iti tagilakuan para iti irik ken dadduma pay nga apitmi kas ti tabako, babaen ti panangaramid a paglintegan ti ordinansa para iti kasta a suporta,” innayon ni Pugyao.

Impakitana pay a ti problema a sangsanguen dagiti mannalon gapu iti rice tariffication law ket napaneknekan a husto ti panagkontrada iti pannakaaramid daytoy a linteg agsipud idi rugi.

“Imbagamin idi, ken ulitenmi manen, patpatayen dagiti neoliberal a polisia iti ekonomia dagiti lokal nga industriatayo. Panawenen nga ikkan iti atension dagiti mammanday-linteg ken ti gobiernotayo, dagiti panawagan ti umili. Nasken a denggen ken surotenda ti timek dagiti maap-apektaran unay kadagiti depektibo ken makadangran a polisia,” kinunana.

Panagkari a gumatang iti irik

Inanunsio ni Sekretario iti Departamento ti Agrikultura William Dar a dagiti probinsial a gobierno iti Rehion 1 ket nagkari a mangilatang iti pondo a mangsuporta kadagiti mannalon manipud iti panaggatang, panagpamaga, ken panagpakuno kadagiti irikda, ken ti panangilako iti bagas. Daytoy ti resulta ti panagbiahena idi napan a lawas tapno mapagpartisipar dagiti lokal a lider no kasano a mapalag-an ti epekto ti nakaro a panagsuek ti presio ti irik.

Kinuna ti sekretario a ti innem a kangatuan nga agparpartuat iti bagas a probinsia iti pagilian ket nangikeddeng iti inisial a nagtipon a pondo a P1.6 bilion para ditoy a proyekto. Dagitoy ket Isabela, Nueva Ecija, Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union ken Pangasinan.

Ti inisial a gatad nga inkari dagiti opisial ti Region 1 ket: Gobernador ti Ilocos Norte Matthew Marcos Manotoc, P200M; Bise-Gobernador ti Ilocos Sur Jeremias Singson, P200M; Gobernador ti Pangasinan Amado Espino, P300M; ken ti Bise-Gobernador ti La Union Mario Ortega, P200M.

Iti P17.00 kada kilo a panaggatang a presio ti irik iti 14 porsiento a kadam-eg, ti gatad ket makagatang iti 52,941 metriko tonelada. No usaren ti agdama a nasional nga abereyds iti apit nga irik nga agarup 4MT  kada ektaria ken ti 0.7 ektaria nga abereyds a kalawa ti talon iti rehion, adda kabassitan a 19,000 a mannalon ti agbenepisio manipud ditoy nga addang. # nordis.net

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.