Sinupiat dagiti mangngalap ordinansya a panagiparit iti baybay

By NORTHERN DISPATCH
www.nordis.net

BAUANG, La Union — Napasamak ti maudi a public hearing ti panangapruba iti Municipal Ordinance a panangipatakder iti Marine Sanctuary wenno Marine Protected Area (MPA) iti Bauang, La Union. Kontra ditoy nga ordinasa ti Timek ken Namnama dagiti Babassit a Mangngalap ti La Union (Timek-LU).

TAMBAK A BATO. Proyekto ti gobyerno a tambak a bato idiay Barangay Pilar, Bauang, La Union. Segun iti gobyerno, proteksyon daytoy iti bagyo ngem kinuna dagiti mangngalap nga agnanaed sadiay nga agserbi ti tambak a pangserra iti dalanda nga agpataaw. Photo by Northern Dispatch

Segun iti Timek-LU, daytoy a paglintegan ket panangipaidam kadagiti babassit a mangngalap iti sibubukel a baybay ti munisipyo ken panangiparit iti agdama a pagbiagan ti pamilyada agraman pagsaadan dagiti balayda.

Basar iti ordinansa, maiparit ti aniaman a panagkalap iti baybay a naikeddeng a MPA. Nakapauneg ditoy nga ordinansa a maipatakder iti core zone – “no take zone” area, amin a klase ti panagtiliw ti ikan wenno linaon ti baybay ket maiparit nga alaen wenno tiliwen. Sakopen daytoy ti innem a barangay ti Bauang ̶ Pagdalagan Sur, Paringao, Pugo, Pilar, Bagbag ken Urayong.

Ti panangimtuod ditoy ti Timek, saan nga ipalubos ti MPA a dumalan dagiti bangka wenno bilog dagiti mangngalap iti uneg ti Buffer zone ken Core zone isu a manglikaw pay dagiti mangngalap tapno makapataawda, ken no adda pay ibati ti linteg a dalan nga agpataaw.

Paset ti programa ti globalisasyon ti panangipatakder iti MPA kas makita kadagiti pasamak iti kallabes iti dadduma a lugar ti Pilipinas. Kadawyan nga agturong laeng ti ganansya iti sumagmamano a gangannaet, babaknang ken politiko. Maysa ditoy ti kunkunada nga EcoTourism a mangsakop iti coastal areas/zone tapno pangipatakderanda kadagiti beach resort, hotel, boulevards (nalalawa a kalsa kadagiti igid ti baybay), ken aniaman a makaallukoy iti turista ken turismo. Sigurado a maipariten ti panagisanglad kadagiti bilog ken panangiyaramid iti programa tapno in-inut a mapukaw dagiti pagtaengan dagiti nakurapay a mangngalap iti lugar.

Ti panangipatakder ti gobyerno iti MPA ket paset ti programa ken patakaran iti EcoTourism. Isu a dagiti ibagbagada a saan a nasken nga istruktura iti uneg ti coastal area/zone ket ma-demolish, agraman ti babbalay dagiti mangngalap. Ti kangrunaan nga agsagrap ti kinaulpit dagiti kastoy a proyekto ti gobyerno ket dagiti nakurapay a mangngalap ken dagiti agindeg iti igid ti baybay a ma-demolish ti babbalayda.

Segun iti pablaak ti Timek-LU, awan pulos ti alternatibo a programa ti lokal a gobyerno kadagiti maapektaran a mangngalap ken umili ti Bauang. Iparparammag pay ketdi ti gobyerno a maallangon ti panagbiag ken kasasaad ti komunidad no pasayaaten ken padur-asen daytoy ti EcoTourism. Ngem ti linaon ken panggep ti MPA ket rabsuten ti pagbiagan dagiti babassit a mangngalap kadagiti sangkabassit a mabirbirokanda iti panagkalap iti inaldaw. Ditoy ti pangal-alaanda iti gastuen dagiti pampamilyada.

Nayon pay ti Timek-LU nga ipampannakkel daytoy a programa nga agbalin to a tourist guide dagiti mangngalap, isuda ti agbalin a karpentero, bag-en, gardenero, labandero , sales lady ken dadduma pay a kasapulan ti turismo. Ti agpayso, sumagmamano laeng ti maikkan ti trabaho. Balangkantis ken mangiyaw-awan laeng dagitoy a kari. Saan nga agbayag iti maysa inggana tallo a tawen dagiti trabaho ken saan a natalged. No awan ti turista ket awan met ti pagbiagan.

Kiddaw dagiti babassit a manggalap ti La Union, “masapul a pagsasaritaan daytoy a banag gapu ta amin a coastal area ken sabangan ket addan ti sumagmamano a pakakitaan iti EcoTourism, MPA, sanctuaries ken dadduma pay. Pagtutungtongan dagiti mapaspasamak kadagiti luglugar tayo, kas ti maiyar-aramid iti Lingayen Gulf a naiwayaten ti programa iti globalisasyon ti gobyerno, tapno mabukel ti maymaysa a laban tayo .” # nordis.net

Share

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.