Salun-at tayo, biag tayo: Panagsikog 4
2 MIN READ
Ti pannakaipasngay ti maladaga
Iti kaaduan a kaso, nangruna no awan ti doktor, nars wenno midwife iti gubyerno, ti maladaga ket asikasoen ti mammaltot (hilot). Ti importante a trabaho ti community health worker ket ti panangtulong iti ina ken ama, ken ti panangibingay ti kaammuan na maipanggaep iti umno ken saan nga umno nga aramiden iti panagpangay. Importante unay a maisigurado dagiti sumaganad:
Dagiti rumbeng nga aramiden
1. Allukoyen ti ina a mangan ti taraon a nalaka nga isagana ken mangpapigsa iti panawen ti panagpasikal kas dagiti gatas a kalalaingan ti pudot na, itlog nga adda asukar na, napudot a digo.
2. Bagaan ti ina nga aganges iti regular ken ag-relax iti tunggal panagpasikal.
3. Aginana kalpasan iti panagpasikal. Mabalin nga agtugaw wenno agpagna-pagna.
4. Isuro ti husto a posisyon no agiddek. Bagaan nga agiddek laeng no marikna na a makaid-iddek. Umanges ti nauneg sananto tengngelen ti anges na, agiddek no agpasikal ti tian na. Kitaen ti biswal iti husto a posisyon ti panagiddek.
5. Bayat a rumrummuar ti ulo ti maladaga, isuro iti ina nga aganges iti ababa (short “in and out” breathing); daytoy ti manglapped nga agiddek bayat nga mairuruar ti ulo ti maladaga.
6. Kalpasan ti panagpasngay, urayen ti kadkadua a rumuar.
7. Isiglot ken kartiben a nasayaat ti kordon.
8. Bukbukan ti 70% alcohol ti puon ti puseg wenno gentian violet.
9. Kalpasan a rummuar ti kadkadua, masahien ti matris a nasayaat tapno pumardas ti panagsikal ken mapasardeng ti panagdara.
10. Allukuyen nga agpasuso a dagus ti ina tapno masuso ti maladaga ti umuna a gatas ti ina na a nabaknang iti sustansya a mangpapigsa iti resistensya ti maladaga tapno labanan ti impeksyon. #
This regular section translates into “Our Health, Our Lives” and will feature informative but practical material on simple medical remedies, first aid, and other health tips. The main source of the materials is Ti Salun-at Tayo, Ti Biag Tayo (Ilocano edition), a manual for community health workers published by the NCCP in 1985.
