Panagplano iti sumaruno a panagbisita

Mamin-ano ti panagbisita (frequency)

Ti masikog ket masapul a mabisita uray maminsan iti uneg ti maysa a bulan iti umuna a 7 a bulan ken maminsan iti uneg ti maysa a lawas manipud iti maika-8 a bulan aginggana agpasngay. Dagiti inna a delikado ti salun-at da ket mabisita koma a masansan dagiti community health workers.

Rekord iti panagdur-as ti panagsikog

1. Kasasaad ti ina

a. Presyon ti dara. Ti panagngato iti 15 mm Hg (narukod iti milimetro ti mercury) manipud iti sigud a presyon ti dara (idi saan pay a masikog) ket masapul nga ipakonsulta iti mangngagas.

b. Panagngato ti dagsen. Ti masikog ket namnamaen a dumagsen iti: 1 a kilo iti umuna a 3 a bulan (1st trimester), 5 a kilo iti sumaruno a 3 a bulan (2nd trimester), ken 5 a kilo iti maudi a 3 a bulan (3rd trimester). Ti sobra wenno bassit unay a kinadagsen ket masapul nga ikonsulta iti mangngagas.

c. Kadakkel ti matris. Ti kadakkel ti matris ket masapul a maiyannatup iti bulan ti panagsikog a kas makita iti nailadawan. Ti saan a gagangay a panagdakkel ti matris ket kaipapanan nga adu unay ti danum na, dakkel unay ti maladaga, singin ti isiksikog wenno H-mole. Aniaman kadagitoy a kasasaad ket mangpapeggad iti panagsikog.

d. Dagiti napeggad a sinyales. Kitaen amin dagiti napeggad a sinyales ken ipakita a dagus iti mangngagas no maysa kadagitoy ti madlaw.

2. Kasasaad ti maladaga. Mangrugi iti maika-5 a bulan, mariknan ti masikog ti pumigpigsa a panaggaraw ti maladaga iti inaldaw. No awan ti marikna nga aggaraw, ipakita a dagus iti mangngagas.

Simple nga eksamin iti laboratoryo

No ti ina ket addaan kadagiti sumaganad: a) nangato a presyon ti dara; b) napalalo iti ngimmatuan ti dagsen na; c) limteg ti kalub ti mata na; ken d) imbal dagiti gurgurong ken ramramay na ket mangiyaramid ti simple a panag-eksamin iti isbo no adda ti protina iti isbo na. Maammuan ditoy no adda sakit na iti kidney wenno adda preeclampsia na. No positibo ti resulta (nalidem), masapul nga ipakonsulta iti doktor.

Dagiti parikut sakbay iti panagpasngay

Masapul a bantayan dagiti sumaganad a parikut a mabalin a mapasamak sakbay wenno bayat iti panagpasikal.

1. Panagdara iti mabagbagi. No mapasamak daytoy iti uneg ti umuna a 3 a bulan ti panagsikog mabalin a maalisan ti masikog. Bagaan nga aginana wenno agidda laeng isuna ken saan nga agtrabaho iti nadadagsen aginggana agsardeng ti panagdara. Agkonsulta iti doktor iti possible a medikasyon. No awan ti marikna a sakit iti panagdara ti mabagbagi kalpasan ti maika-6 a bulan ti panagsikog, kaipapanan na a placenta previa. Daytoy ket kasasaad a ti kadkadua ket isu ti umuna iti paset ti pagruaran imbes a ti maladaga. Masapul nga aginana isuna. Saan nga agaramid iti aniaman a panag-eksamin iti mabagbagi. No nakaro wenno adu ti dara nga agruar, ipan a dagus iti ospital. Iti awan sarday a panagsakit ti tian nga addaan panagdara iti mabagbagi ket mabalin nga abruption placenta wenno ti panagsina ti kadkadua manipud iti diding ti matris bayat nga adda pay laeng ti maladaga iti uneg ti matris. No awan ti tulong ti eksperto, ti masikog ket mabalin nga agpadara aginggana matay ken matay met ti maladaga. Ipan a dagus iti kaasidegan nga ospital tapno masalbar ti biag ti agina.

2. Nabayag unay a panagpasikal. Dagiti babbai nga agdadamo nga agpasngay ket agpasikal iti saan a nabaybayag ngem 18 nga oras. Dagiti addaan padas iti panagpasngay ket agpasikal iti saan a nabaybayag ngem 12 nga oras. Ti panagpasikal ket mangrugi no agruar ti dara ken buteg (mucus) manipud iti mabagbagi ken no regular ken nakaro ti panagsakit ti matris (contractions). Ti nabayag a panagpasikal ket makadangran iti biag ti ina ken ti maladaga. Ipan a dagus iti asideg nga ospital no mapasamak daytoy.

3. Nasapa a panagbettak iti supot ti danum (bag of water). Ti panagbettak ti supot ti danum ket kadawyan a mapasamak no dandani rumuar ti maladaga. No bumtak daytoy sakbay a madanun ti husto a bulan wenno ti ina ket saan pay a nagrugi nga agpasikal, ipan a dagus iti asideg nga ospital. #