Ni BRENDA S. DACPANO

Mayat ti klima ti Pilipinas para iti panagmula isu nga adu ti produkto tayo iti agrikultura. Adu ti mabalin nga iproseso wenno ipreserba iti panawen ti panagbuburas ken no nalaka dagitoy tapno adda mayimbak ken makan iti panawen ti gawat.

Ita a matutudo, malpes dagiti bulbulong ken agtinnag dagiti bungbunga. Adu dagiti wagas tapno maipreserba dagiti nateng ken bunga. Mabalin nga aramiden a kendi dagiti prutas, ipagango (dehydrate) dagiti nateng, ken dadduma pay. Maysa a wagas ti panagaramid ti achara. Kadawyan a maaramid nga achara ti papaya ta isu ti adu iti intero a panawen, saan a seasonal a kas kadagiti ubog ken rabong. Adu ti rabong iti bulan ti Hunyo agingga Agosto, bayat a ti ubog ti niyog ket adda laeng no adda agpukan ti niyog. Adda met ketdi magatang iti tiendaan ngem nangina.

Ti sarita nga achara ket naggapu iti sarita ti Indian nga “achar”, pickles wenno chutney. Adda met ti mangibagbaga a naggapu iti ancharap wenno ansarap, Tagalog ti naimas. Uray sadinno ti naggapuan na agpayso a naimas ti sida no adda kumbinasyon na nga achara. Awan ti maibelleng iti achara ta uray ti digona (pickling solution) ket mabalin a pagsawsawan wenno pangluto iti kaldereta ken asucena.

Adtoy ti kasapulan para iti panagaramid ti achara:

• 1 kilo a papaya wenno sayote, ginadgad
• 2 carrots, naiwa iti naingpis a paatiddog wenno ginadgad (Tapno napinpintas ti buyana aramiden a kasla sabong.)
• 2 nalabaga ken berde a sili (bell pepper), naiwa iti paatiddog
• 1 laya, naiwa iti paatiddog wenno ginadgad
• 10 lasona, nagudua
• ¼ tasa nga asin

Mabalin a laukan ti pasas ken inkalte a pinya wenno de lata.

Pickling Solution:

• 1 ½ tasa puraw nga asukar
• 2 tasa a suka
• 2 kutsarita nga asin

Paglauken dagiti ramen a nateng iti dakkel a malukong wenno palanggana. Ilaok ti asin ken bay-an iti maysa nga oras tapno agdanum. Pekkelen wenno pespesen tapno maikkat ti sobra a danumna. Ikabil iti isterilisado a garapon, saan a punuen agingga iti ngarabna tapno adda lugar ti pickling solution.

Ipaburek ti pickling solution iti kaserola aginggana marunaw ti asukar. Pabawaan ti solution bassit santo bukbok iti garapon nga addaan papaya agingga iti tengged di garapon. Nasken nga awan ti labutab wenno angin iti uneg ti garapon ta daytoy ti mangdadael iti achara. No adda labutabna, tuduken iti isterilisado a kutsilyo wenno tinidor tapno sumngaw ti anginna. Kaluban ken bay-an a nakauper iti makalawas sakbay a kanen wenno ilako.

No kayatyo a maiyimbak ti achara iti nabayag, iisterilisa ti selyado a garapon iti kaserola. Ikabil ti selyado a garapon iti kaserola, ikkan ti danum ngem saan a malipos ti garapon. Kaluban ti kaserola, ipaburek iti 30 agingga 45 minutos. Pabaawan iti uneg ti kaserola sakbay nga adawen.#