Ti ITOGON INTER-BARANGAY ALLIANCE
www.nordis.net

August 29, 2009

Kuna ti maysa nga opisyal ken residente ti Barangay Loacan, Itogon ket panagsingir ni Apo Daga dagiti didigra a mapaspasamak iti uneg ti maysa a komunidad a pagminasan.

Mamati kami a gapu iti agtultuloy a dakes nga epekto ti dadakkel a panagminas ti Benguet Corporation (BC), isuda ti rumbeng laeng a masingir. Ti nakaam-ames a pannakareggaay ti daga idiay Luneta, Loacan ken mismo a disso ti 440 Antamok Open-Pit idi Agosto 6 inggana 7 ket maysa laeng pakakitaan ti kinaranggas ti dakkel nga opersayon ti minas. Daytoy a kabutbuteng a pasamak ket nagbanag iti pannakapukaw ti intero nga eskwelaan nga elementarya. Awanen ti pagadalan dagiti 182 nga ubbing. Agpegpeggad a matinnag ti Mt. Zion Lutheran Church ken ti 15 a balbalay iti komunidad. Ti napeggad a kasasaad iti lugar ket gapu iti BC.

Idi Setyembre 2008 napasamak ti panagreggaay iti Luneta a naapektaran ti nasurok 30 a pamilya ken agarup 100 a balbalay ti nadadael kadagiti sitio ti Bedda, Dampingan, Coral idiay Loacan. Daytoy ket gapu iti pannakareggaay ti wangawangan ti diversion tunnel. Inaramid ti BC daytoy a diversion tunnel tapno ibaw-ing ti ayus ti karayan ken saan a mangdalapus iti open-pit mining ti kumpanya. Nadadael ti nasao a tunnel gapu ta napno ti danum ken nagayus a nagsubli idiay karayan a lumabas iti Luneta. Gapu daytoy, nakurukor ti daga a nagresulta ti panagreggaay.

Dakkel pay ti basol ti BC iti pannakalemmes dagiti small-scale miners idiay Gold Field, Itogon idi September no sadino ket pito kadakuada ti natay. Dagiti usok ket sigud a mine-tunnels ti BC nga inabandona na idi insardeng na ti operasyon. Inlukat manen ti BC dagitoy nga usok para kadagiti small-scale miners iti kondisyon nga adda ti bingay na iti produksyon ti balitok. Uray napeggad ti kasasaad dagiti usok ket pinalubosan latta ti BC ti panagusok nga awan pay ti aniaman a regulasyon ken pakdaar tapno maiyadayo iti peggad dagiti mangngusok. Saan da nga ikankano no adda man ti madangran kadagiti mangngusok ken no adda matay a kas ti napasamak idi Setyembre.

Saan a mailibak a dakkel ken nalawa a paset ti munisipyo ti nadadael gapu iti nabayag a panagminas ti BC ken dadduma pay a dadakkel a kumpanya ti minas. Kasla naanay ti uneg ti kadagaan ti Itogon gapu ti kinaadu dagiti dadakkel nga usok. Nagballin a kasla disyerto ti rabaw ti daga gapu iti pannakakaros ken pannakakalbo ti bakir.

Adun a waig ken ubbog ti naatianan kasta met a nadadael dagiti karayan gapu iti panagaramid ti tailings dam. Limmukay ti daga ti munisipalidad isu a nalakan a margaay nangruna no panawen ti tudo ken bagyo.

Iti laksid ti kinaadu ti panaglabsing ti BC iti kalintegan dagiti umili ti Loacan, awan ti plano ti BC a sungbatan dagitoy iti ili ti Itogon. Malaksid laeng iti bassit-usit a buwis, saan na nga inramid ti nasayaat ken umno a rehabilitasyon. Saan na pay a binayadan dagiti naperdi ken napukaw a sanikua. Daytoy ti ipapaay ti BC ken dadduma pay a dadakkel a kumpanya ti minas iti Itogon kalpasan nga inalaan da daytoy ti kinabaknang na. Bukod a pagnam-anyan da ti pampanunoten da uray pay adu ti madangran.

Pagbayaden ti BC kadagiti umili gapu iti pannakadadael dagiti sanikua ken biag, ken pannakadangran ti aglawlaw! # nordis.net