Ti panagebbal ket isu ti pannakaurnong ti danum iti bagi iti ruar ti pagnaan ti dara. Ti panagebbal ket makita babaen ti panagletteg ti kalub ti mata, panagbussog ti rupa, dumakdakkel a siket, panagletteg dagiti saksaka ken im-ima, umilet ti singsing wenno sapatos, panaglennek ti kudil no italmeg ken saan a mailawlawag a panagdagsen.

Dagiti kadawyan a gapu ti panagebbal
• Panagsikog
• sakit ti puso (heart failure) (no ti pasiente ket adda pakasaritaan iti sakit ti puso, narigat nga umanges ken nalaka a mabannog)
• sakit ti dalem (no ti pasiente ket adda pakasaritaan ti panagbartek ken jaundice, nalaka a pannakabannog ken awan ti ganas a mangan)
• sakit ti bekkel (no ipaeksamin ti isbo ket makita nga adda protinana)
• malnutrisyon (ti pasiente ket nakaro ti kinakurang ti protina ti bagina)

Panangagas

Sumagmamano a tattao, aglalo dagiti masikog, ket mabalin a maaddaan ti panagebbal ti saka ken gurong kalpasan iti panagtakder wenno panagtugaw iti nabayag a nakababa ti sakana. Maikkat daytoy babaen ti panangingato kadagiti gurong uray no nakatugaw wenno nakaidda. Dagiti masikog ket masapul a kissayan iti pannangan ti naaapgad.

Ti inanger a buok ti mais, ramut ti pan-aw wenno bulong ti subusub ket makatulong iti masansan a panagisbo ken mangpabassit ti panagebbal.

Ti panagletteg ti kalub ti mata ken rupa, narigat a panaganges, panagdakkel ti tian wenno panagbassit ti maiyisbo ket kaipapananna a nakaro ti sakit ti pasiente isu a nasken a mapaagasan. Masapul a malapdan ti uminom ti adu a danum.

Kanayon a kitaen dagiti napeggad a sinyal ti panagebbal aglalo kadagiti masikog. Dagitoy ket nakaro wenno agtultuloy a panagsarwa, nangato a presyon ti dara, ken nalablabes a panagdagsen.
Ti panagebbal kadagiti ubbing a kurang ti sustansya ti taraonna ket umawan wenno maikkat babaen ti pannangan ti naan-anay a protina.#

This regular section translates into “Our Health, Our Lives” and will feature informative but practical material on simple medical remedies, first aid, and other health tips. The main source of the materials is Ti Salun-at Tayo, Ti Biag Tayo (Ilocano edition), a manual for community health workers published by the NCCP in 1985.