Statements: Irupir ti karbengan ti Edukasyon
March 25, 2012 in Cordillera, education, Featured, opinion, social concerns, statements
Ni ANAKBAYAN-KALINGA
Awan ti sia-asinuman nga agtutubo a saan na kinayat a makastrek ti eskwelaan ken makalpas tapnu met makasagrap ti nam-ay ti masakbayan. La unay dagiti nagannak tayo a sisasagana nga agsakripisyo ken agrigat tapnu laeng masupusupan ti panag-eskwela tayo. Ngem itatta ket sumango tayo iti mas dakdakkel a krisis, daytoy ket ti plano ti agdama nga administrasyon ti KASC nga mangingato ti tuition iti 66%, kayat na saoen manipud ti P60/unit iti agdama agbalin nga P120/unit daytoy para kadagiti baro a sumrek iti eskwela iti tawen 2012-2013. Nayon na pay manipud ditoy, kada tawen a ngumato ti tuition iti 20% inggana abuten na ti target a 300.00/unit nu tawen 2020.
Ti gobyerno wenno estado ti rumbeng a mangisigurado ken mangprotektar ti karbengan ti agtutubo iti edukasyon ngem ti kina-agpayso na ket isu ti kangrunaan ketdi a mangbaybay-a iti daytoy a rebbengen na kas dagiti dadduma pay a serbisyo-sosyal/serbisyo pang-umili. Ti awan sarday a panagkissay ti nababa ken saan nga umanay a budget iti edukasyon ti mangidurduron kadagiti Pampubliko nga Eskwelaan tapnu agingato kadagiti mabaybayadan iti eskwelaan tapnu met maited da ti kalidad nga edukasyon a kinakasapulan ti eskwela.
Ngem mamati kami nga ti kinakurang ti pondo a mausar iti eskwelaan ket maibirukan iti dadduma pay a wagas, saan a ti panangipapilit nga ingato ti tuition dagiti eskwela. Saan nga usto nga ipabaklay kadagiti eskwela ken naggapuan da a pamilya ti panagpondo. Saan nga umannatop daytoy! La unay iti tengnga ti permi a rigat a bakbaklayen ti mayorya/kaaduan a pamilya ti eskwela. Nalawag met lang a ti gobyerno/estado ti rumbeng a kamaten tapno pundoan ti kinakasapulan a pondo dagiti serbisyo a pang-umili karaman ti sektor ti edukasyon. Kas dagitoy ti kangrunaan nga pangipanan ti pondo ti Pilipinas, saan ketdi a dagiti utang iti ruar ken uneg ti pagilian ken ti ahensya ti Nasyunal a Depensa.
Sublian tayo ti naglabas a panawen
Idi tawen 2006 ket impatungpal ti KASC ti 20% a panagngato ti tuition, manipud P50/unit nagbalin a P60/unit para kadagiti simrek a eskwela iti daytoy a panawen (manipud iti proposal ti dati a president Venus Lammawin). Naipatungpal daytoy iti tengnga ti panagpetisyon dagiti eskwela ken saan a nagna iti konsultasyon kadagitoy a eskwela. Kastoy met lang ti napasamak idi 2007 (ti panawen ti agdama a President Eduardo T. Bagtang) anu sadinno ket limed a nangingato da ti baro a mabayadan a makuna a Development Fee P500/semester kada estudyante.
Dagitoy a pasamak ken dadduma pay a kapada a panangigato iti miscellaneous fees (laboratory, library ken dadduma pay) ket nalawag a panaglabsing kadagiti sumaganad a linteg, RA 6728 ken iti CHED Memo # 14.
Ket itatta ipakpakita manen ti administrasyon ti KASC ti kinaawan panangipateg da iti karbengan dagiti eskwela. Nga ti ultimo nga kayat na ket ti panangipabaklay kadagiti eskwela ti kinakurang ti pondo nga ibagbaga da. Ipabpabuya na met lang iti daytoy nga addang ti kasaganaan ti administrasyon nga patayen ti namnama dagiti agtutubo a makaturpos ken maaddaan ti narimat a masakbayan.
Ti takder ken panawagan mi
Sititibker ti saan mi a panang-annamong iti panggep ti KASC a mangingato iti tuition ken aniaman a babayadan iti eskwelaan. Daytoy ket direkta a panangpatay iti karbengan ti agtutubo para iti maka-umili ken nalaka nga panag-iskwela. Konkondenaren mi met laeng ti aniaman a wagas ti panangallilaw ti administrasyon tapnu maipagna wenno maipilit daytoy saan a nainkalintegan a plano da.
Ketdi ket tumakder ti administrasyon ti KASC tapnu ilaban/ idawat iti gobyerno nga ited na ti rumbeng ken umannatop a subsidiyo wenno pondo ti sector ti Edukasyon. Makikaykaysa ken makitinnulong iti nasyunal a panawagan nga lappedan ti panagkissay ti budget! Ibasura ti awanan serbi ken saan nga um-umno nga Education Act of 1982.! Nayon pay a makitulong iti protesta tapnu maingato ngarud ti kinakasapulan a pondo.
Taktakderan mi nga rumbeng a suroten ti administrasyon ti KASC dagiti usto ken umannatop a legal a wagas/proseso kasilpu ti aniaman a panagngato ti mabayadan ti eskwela! Saan a limed kas iti napalabas.
Dawdawaten mi kadagiti amin nga estudyante ken umili nga I-Kalinga a tulungan dakami iti daytoy a laban. Saan tayo nga agpa-allilaw, mabuteng a makikaykaysa, makitimpuyog ken lumaban para iti karbengan tayo. Ti masakbayan ti agtutubo ti nakadependar, kakabsat, gagayyem, kapamilya ken dagiti annak tayo. Saan tayo kuma a palubusan nga ibaddek da dagiti karbengan tayo ken kontrolen dagiti sumagmamano.
Labanan ti National Budget Cut para iti Edukasyon!
Labanan ti panagngato ti babayadan!
Ingato ti pondo ti Edukasyon!
Ibasura ti education Act of 1982! # nordis.net
Recent Comments