By DONNA RABANG PETA
www.nordis.net

LAOAG CITY – Impakita manen ti umili ti Ilocos Norte ti napinget a panangkundinar da iti panagminas iti intero a probinsya.

Agarup rinibu katao ti nagmartsa ken nagrally iti sango ti Provincial Capitol iti Laoag “Sunshine City,” Ilocos Norte kontra iti panagminas. Daytoy a protesta ket indaulo ti People’s Solidarity Against Large Scale and Destructive Mining in Ilocos Norte (PSALM-IN) ken Defend Ilocos Against Mining Plunder (Defend Ilocos) idi February 23.

Sinuportaran daytoy dagiti naggapu iti kameng ti simbaan, dagiti nadumaduma nga organisasyon, sector, NGO ken estudyante iti Holy Spirit Academy ken Divine Word College of Laoag ken dadduma pay nga eskuelaan.

Kangrunaan met a timmabuno iti daytoy a protesta dagiti naggapu iti komunidad a direkta a maapektaran ti panagminas kas dagiti representatibo a naggapu iti Adams ken Piddig. Sakbay ti programa iti sango ti provincial capitol, nagmartsa dagitoy iti kalsada ti Laoag City. “Daga, Biag ken Kinabaknang, Salakniban!” dayta ti linaon ti imet nga streamer dagiti nagprotesta ken adu pay dagiti panawagan ti linaon dagiti placards da.

Iti dayta a program, saggaysa nga inwaragawag dagiti maapektaran a kumunidad a saan da kayat nga ipalubos ti panagminas ken ti singasing a mineral reservation iti lugar da. Kinuna ni Edimar Agustin manipud iti Piddig, “ti kangrunaan a maapektaran ti panagminas ket ti narway nga umili, mapukaw ti paggapuan ti taraon no maminas dagiti pagtalunan.”

Kasta met laeng nga impaunay unay ni Ama Quirino Garrida manipud iti Adams ti panawagan na iti gobyerno ken iti provincial capitol nga saan da a kayat ken saan da pulos nga ipalubos ti gandat ti Benguet Corporation, mineral reservation ken ti panagminas iti ili da nga Adams.

Naibasa dagiti Unity Statement kas ti statement ti PSALM-IN, statement a naggapu iti Solsona Ecumenical Association, Against Large Scale and Destructive Mining (SEA-SIN) a pinirmaan ti kameng dagiti simbaan iti Solsona, ti Municipal Mayor ken dagiti barangay chairmen da.

Daytoy a rally ket sinuportaran dagiti nadumaduma a sector, lay ministers ken organisasyon kas ti Stop Exploitation ken naggapu iti kabataan partylist. Aktibo a pimmaset iti program dagiti estudyante, kinuna ti maysa nga estudyante a naggapu iti Divine Word College of Laoag, “madami pa kaming pangarap na kabataan.” Dinawat na kadagiti opisyales ti provincial capitol a saan da kuma nga ipalubos ti panagminas. “Huwag sana ninyong hayaang masira ang kalikasan dahil ito ang ipapamana ninyo sa amin lalo na sa mga susunod pang henerasyon. Meron din kayong mga anak at mga susunod pang mga anak ng mga anak ninyo na magmamana sa yaman ng ating kalikasan” innayon na pay.

Naannayas a naisayangkat ken nalpas ti programa numan pay adda ti gandat ti city government ken ti pulis ti Laoag nga idesperse ti rally gapu ta awan kanu ti permit daytoy a rally kas kinuna ni Perry Martinez, Laoag City Administrator.

Iti dayta met laeng nga aldaw kalpasan iti martsa rally, napan bimmisita da Engr. Renato Rimando ken Rosalie Pungtilan iti upisina ti Roman Catholic Social Action Center (SAC) ken upisina met laeng ti PSALM-IN, kumbinsaren da ni Rev. Fr. Leo Ruiz tapno agisayangkat ti MGB ti maysa a forum iti eskuelaan ti Holy Spirit.

Kinuna pay ni Engineer Rimando kenni Father Ruiz a no mabalin ket agulimek kuma lattan ti RC maipanggep iti isyu ti panagminas. Kinarit ni Father Ruiz ti MGB nga no talaga met laeng a pudno ti panggep ti MGB, ipakita da kuma iti amin nga umili no ania ti nakaro a didigra nga ipapaay ti panagminas ken saan kuma nga ipilit ti MGB ti pannakadadael ti nakaparsuaan ti tao.

Mineral Reservation public hearing

Idi met laeng February 23, isayangkat kuma ti Mines and Geosciences Bureau (MGB Region I) ti provincial public hearing mainaig iti proposed mineral reservation iti intero nga Ilocos Norte iti uneg ti provincial capitol, ngem saan a natuloy daytoy. Segun ti MGB, singasing ti provincial capitol iti opisina da a sakbay a maisayangkat ti provincial public hearing ket matalantan pay kaniada nga upisyales no ania ti kaipapanan ti Mineral Reservation.

Sakbay iti provincial public hearing naisayangkat dagiti municipal public hearing kadagiti apektado iti proposed mineral reservation kas iti Vintar, Carasi, Solsona ken Adams idi bulan ti Enero ken Pebrero ita a tawen. Amin dagitoy a munisipyo ket saan da nga ipalubos ti mineral reservation ken panagminas iti lugar da. Saan a natuloy ti public hearing iti munisipyo ti Piddig gapu ta saan a nalawag kadagiti upisyales a timmabuno a ti meeting nga isayangkat iti munisipyo da ket maipanggep iti mineral reservation.

Kinuna ti maysa a barangay kapitan a saan da a matakderan no ania ti pusisyon ti amin nga umili gapu ta awan met ti ammo ti tao ken saan a ti kaaduan nangruna iti naggapu iti sektor ti mannalon ket awan iti dayta a public hearing. Iti ili ti Nueva Era, awan pulos ti tao wenno maseknan a barangay ti timmabuno iti public hearing nga impatawag ti MGB isu a saan a natutoy ti MGB ti public hearing. # nordis.net