PALAWAG TI ÁPIT TAKÓ* KADAGITI ISYU ITI AW-AWAY

Ania ti eksplorasyon?

Ti eksplorasyon ti kaunaan nga addang iti panagminas. Idi, nagrugi daytoy iti panagbirok kadagiti deposito ti naba onsite, wenno kadagiti mismo a lugar a madamdamag nga ayan dagitoy. Ngem itatta, agrugi daytoy iti panangamiris kadagiti geologic maps a pakaduktalan dagiti ayan ti naba iti nadumaduma a lugar.

Naaramid dagitoy a mapa babaen iti satellite wenno aero-magnetic imaging – panangala kadagiti litrato manipud iti nangangato a puesto iti tangatang, usar dagiti sopistikado a ramit a mangpakita iti pannakaporma ken pannakawaras ti daga ken batbato, karaman dagiti minerales, iti uneg ti lubong. Ti laeng maaramid onsite ket ti panagsukimat iti distribusyon dagiti mineral iti nadumaduma a disso ken lebel ti deposito ti naba; kalidad wenno mineral content ti naba iti tunggal disso ken lebel; kantidad ti naba a maminas iti tunggal disso ken lebel.

Maaramid daytoy tapno maisigurado ti feasibility ti panagminas– kayat na a sauen, matantya ti kanam-ayan a wagas a maaramat, kalawa ti operasyon, kaadu ti matrabaho, kaano a malpas daytoy, kasano a kadakkel ti magastos, ken kasano met a kadakkel ti maganansya; maiplano nga usto ti panagpuesto kadagiti tunnel wenno iti pit, kasta met dagiti kalsada ken ti nadumaduma a kasapulan a pasdek, kas ti ore mill wenno processing plant, tailings dam, opisina, ken balbalay dagiti empleyado ti minas.

Dagitoy ti pamay-an ti onsite nga eksplorasyon:

a. Surface rock, soil, and stream sampling. Makolektar dagiti sample ti bato, daga, ken danum iti nadumaduma a disso iti rabaw ti daga.

b. Trenching. Iti trenching, makali dagiti kanal a maysa a metro ti kalawa ken maysa met a metro ti kauneg; agduduma ti kaatiddog da. Maaramid dagitoy iti bantay tapno agparang dagiti narabaw a naba nga isut pagalaan ti sample a ma-assay.

c. Drilling. Maisayangkat daytoy babaen iti igante a diamond drill a mangaramid iti abot a 1.5 inggana 2.0 a pulgada laeng ti kalawa na, ngem 150 a metro wenno nasurok pay ti kaatiddog na. Adda ti isuksok ti makina a tubo a pagseksekan ti daga ken batbato, ket dagitoy ti agserbi a kas sample a ma-assay tapno maammuan ti kalidad ti naba.

d. Assaying. Daytoy ti pananganalisa iti sample a naba tapno maammuan ti kinangato wenno kinababa ti kalidad na, wenno ti konsentrasyon ti karga na a mineral – kas pagarigan, 2.0 a gramo (g) ti balitok kada metriko tonelada (MT) ti naba. Idi awan pay ti mechanized mining, saan a maala ti naba ti balitok a nababbaba ngem 3.0 g/MT ti kalidad na, ta dakdakkel ti magastos ngem ti maganab iti panagminas iti kastoy. Ngem itta, mabalinen uray 0.3 g/MT ti kalidad ti naba ti balitok ta saan unay a nagastos ti mechanized mining, lallalo nu open-pit ti pamay-an a mausar.

Pudno kadi nga awan ti dadaelen ti eksplorasyon?

Inuulbod daytoy. Uray iti umuna pay laeng a tukad, a ti surface sampling, madistorbon ti daga. Ken nu saan nga agalwad ti mangala kadagiti sample iti rabaw ti bantay, posible nga adda ti margaay.

Iti met trenching, masansan a dagiti kanal ti paggapuan ti reggaay iti bantay nu dagitoy ket mabaybay-an.
Ngem ti kakaruan ket ti drilling. Nu atiddog unay dagiti mausar a drill, matamaan dagiti pagtaudan wenno pagurnongan ken pagayusan ti danum iti uneg ti daga.

Posible kadi a malpas ti eksplorasyon, saan a maituloy ti panagminas?

Posible, ngem mas nalabit a maituloy ti panagminas gapu ngarud ta sakbay a naaramid ti onsite exploration, naammuanen, babaen kadagiti geologic maps, nga adda deposito ti naba iti lugar, ket naaramid laeng ti onsite exploration tapno maiplano nga usto ti panagminas kadagitoy a deposito. Ngem posible a ti kumpanya a nangaramid iti eksplorasyon ket saan nga isu ti agminas. Posible nga ilako na iti sabali a kumpanya ti resulta ti inaramid na.

Dakkel a gatad ti ibusbos ti maysa a kumpanya iti eksplorasyon — saan a bumaba iti sangagasut a milyon a piso. Uray nu nabaknang ti kapitalista, saan na a basta-basta nga isugal ti kastoy kadakkel a gatad.
Isunga nu palubosan dagiti umiili iti maysa a lugar a sumrek ti maysa a kumpanya tapno agisayangkat iti eksplorasyon, marigatandan a papanawen daytoy nu madi da gayam nga ipaminas ti ili da iti kumpanya a nakuna. Ngarud, pumosisyon da koma a dagus laban iti eksplorasyon.

Saan nga agpaallilaw!
Nu madi tayo a dadaelen dagiti igante a kumpanya iti panagminas ti ili tayo, suppiaten a dagus ken lapdan ti eksplorasyon! # nordis.net

* Alyánsa dagiti Pesánte iti Taéng Kordilyéra (ÁPIT TAKÓ)