Extension ti kinabalido ti reparasyon, aprubado ti House

Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net

BAGUO CITY — Inaprubaran ti House of Representatives iti maikatlo ken pinal a panagbasa ti joint resolution ti dawat nga extension ti kinabalido ti pondo para iti reparasion dagiti biktima ti Martial Law agingga Disiembre 31, 2019.

Ngem ti House Joint Resolution ket kasapulan pay a dumalan iti atiddog a proseso sakbay nga adaptaren ti 17th Congress gapu ta ti bersion ti Senado ket agtaltalinaed a pending iti committee on justice and human rights.

Ti kinabalido dagiti tseke ket agingga tallo a bulan laeng, no saan a mairelis kadagiti claimants ket maisubli ti pondo iti Bureau of Treasury.

Ti House Resolution No. 26 ket sinurat ni Bayan Muna Rep. Carlos Zarate tapno masigurado a maala amin dagiti lehitimo a claimants ti reparasionda, partikular dagiti nayaramidanen ti tseke. Kinuna ni Zarate a no awan ti insigida a pannakibiang ket adu a biktima ti panaglabsing iti karbengan tao ti mapaidaman ti kuarta a reparasion, a nairanta a para kadakuada.

Malagip a sinurat ken impila ti Bayan Muna ti bill a nagbalin a Human Rights Victims Reparation and Recognition Act wenno Republic Act 10368 a naaprubaran idi 2013.

Babaen ti RA 10368, nabukel ti Human Rights Victims’ Claims Board (HRVCB) a namandaran nga umawat, mangiproseso, mangaprubar kadagiti aplikasion dagiti biktima ti Martial Law; ken agiwaras ti reparasion kadagiti lehitimo a claimants. Ti pondo ket aggapu iti P10 bilion nga ill-gotten wealth dagiti Marcos.

Kalpasan ti mandato ti HRVCB idi Mayo 12, iti laksid ti extension ti deadline ket saan a naiwaras amin dagiti tseke. Napaatiddog ti panagited ti tseke aggingga idi Agosto 10 ngem saan latta a nairelis amin a tseke. Nadutokan ti Commision on Human Rights (CHR) a mangirelis kadagiti tseke.

Adda 75,749 nga aplikasion ti naiproseso ti HRCVB. Idi Mayo, indeklara ni HRVCB Chairperson Lina Sarmiento nga adda 11,103 a naaprubaran a makaawat ti kuarta a kompensasion.

Segun kadagiti mammanday-linteg, ti HRVCB ket nagaramid ti kabuklan a 451 a “problematiko a tseke” kadagiti biktima ti Martial Law, 291 ditoy ket aggatad ti P239,198,836 a saan a nairelis a tseke ken 160 tseke nga aggatad ti P110,931,460 a nainagan kadagiti natayen.

Segun iti RA 10368, malaksid iti kuarta a kompensasion adda pay mabalin a maawat dagiti biktima a panggimong a serbisio manipud iti Department of Health, Department of Education ken dadduma pay nga ahensia ti gobierno ngem awan ti nalawag a pagannurotan ken proseso no kasano a ma-akses daytoy dagiti biktima ta awan met ti impablaak ti HRVCB maipanggep ditoy sakbay a nagpaso ti mandatona.
Iti Cordillera, nagbukel iti resolusion dagiti Sangguniang Panlalawigan ti Kalinga, Abra ken Ifugao para iti dawat nga extension ti validity ti pondo ti reparasion. Adda 21 a claimants a taga-Cordillera (basar iti Agosto 9 a listaan nga impablaak ti CHR) ti saan pay a nakaala kadagiti tsekeda.

Listaan ti CHR a saan pay a naala a tseke manipud iti Cordillera:

  1. Catalina C. Tulingan (Tubtuba Tubo, Abra)
  2. Saturnina Abangon Angca (Pudtol, Apayao)
  3. Mario B. Balicao (Conner, Apayao)
  4. Gaston D. Ortigas (Dontogan, Baguio City)
  5. Edgar Melcor P. Laigo (Camp 7, Baguio City)
  6. Percila I. Simeon (Buguias, Benguet)
  7. Felipe B. Lacbawan Sr. (Hungduan, Ifugao)
  8. Julia G. Maugao (Kiangan, Ifugao)
  9. Conchita B. Buyawe (Kiangan, Ifugao)
  10. Linda B. Bugatti (Kiangan, Ifugao)
  11. Florence U. Magciano (Tinoc, Ifugao)
  12. Ceferino G. Gumabay (Tabuk, Kalinga)
  13. Emily B. Lungao (Tabuk, Kalinga)
  14. Lyndon B. Atumpa (Tinglayan, Kalinga)
  15. Miguel P. Atumba (Tinglayan, Kalinga)
  16. Anthony M. Sumingwa (Besao, Mt. Province)
  17. Marina A. Fakilang (Sadanga, Mt. Province)
  18. Martin K. Parase (Sadanga, Mt. Province)
  19. Fernando C. Amangran (Sadanga, Mt. Province)
  20. Wilber F. Con-o (Sadanga, Mt. Province)
  21. Dalen L. Ayyango (Sadanga, Mt. Province).

# nordis.net

Share

Leave a Reply