Ano ang nagaganap sa Cagayan Valley noong si GMA ang pangulo? (2/2)

Ni DEO MONTESCLAROS
www.nordis. net

Isang balik-tanaw sa mga kaso ng extra-judicial killings sa Cagayan Valley

LAST OF TWO PARTS
Click here for first part

Sa panunungkulan ni Gloria Macapagal-Arroyo bilang presidente ay naging batas ang Human Security Act (HSA) of 2007. Isang batas na nagbigay laya sa pulis at militar na magmanman (surveillance), maniktik, at akusahang armadong NPA ang mga pinaghihinalaan nilang mga progresibong aktibista. Naging aparato ang batas na ito sa Oplan Bantay Laya 1 at 2 ni GMA para makumpleto ang paghahasik at takot at pandarahas sa mamamayan. Nagresulta ito sa kaliwa’t kanang pamamaslang at pagdukot sa mga aktibistang tinaguriang desaparecido na hanggang sa ngayon ay hindi pa nakikitang muli.

Tila bumabalik ang gana ni GMA sa panunupil ng magkaroon ng rebisyon sa Human Security Act sa ilalim ni Duterte na lalong magpapalala sa mawalakang paglabag sa karapatang pantao. Sa kanilang tambalan, kakumbina ng HSA ang Oplan Kapayaan ni Duterte, mas nalilinaw ang tunguhing diktador ng kasalukuyang administrasyon ni Duterte. Nahubaran na ang anumang pagkukunwari ni Duterte dahil binigyan niya ng basbas ang dating presidente na duguan ang kamay para muling makapaghari.

Dionisio Battad at Arthuro Orpilla

Si Manong Dionisio ay isang lider-magsasaka ng Kagimungan mula sa Bagunot, Baggao sa probinsya ng Cagayan. Siya’y 62 taong gulang, may asawa, at nakapagtapos ng elementarya.

Si Arthuro ay 55 taong-gulang, kagawad ng Brgy. Bagunot, Baggao, sa Cagayan at miyembro ng Kagimungan.

Taong 2006 ay aktibong bahagi si Dionisio sa mga aktibidad ng Kagimungan sa Cagayan. Buwan ng Disyembre taong 2006 ng simula siyang ipatawag sa military detachment ng 17th Infantry Battalion (IB) upang interogahin sa kanyang pagiging kasapi ng Kagimungan at sinu-sino ang mga kasapi nito. Upang tiyakin ang kanyang seguridad at tatlong beses siyang sinamahan ng kanyang asawa sa pagpunta sa detachment ng 17th IB.

Dahil sa pananakot at presyur ng militar ay napilitan siyang umalis sa Kagimungan noong Pebrero 2007 ngunit patuloy siyang pinapatawag sa detachment, dalawang (2) beses kada araw, dahil diumano ay siya na ang pumalit kay Joey Javier, dating tagapangulo ng Kagimungan, at bagong namumuno sa organisasyon. Mas natatakot siya ngayon dahil sa dalas na panggigipit ng militar.

Umaga ng Marso 27, 2007 ay nagpunta si Dionisio sa detachment at bumalik sa kanilang bahay bandang alas-nuwebe ng umaga. Sa pagkakataong ito ay hindi na nakayanan ni Dionisio ang takot kaya ipinagtapat niya kay Natividad, kanyang asawa, na nababahala siya sa kanyang kaligtasan. Kinahapunan ay muli siyang ipinatawag sa detachment. Sinabi niya sa kanyang asawa na isasama niya si Kgwd. Arthuro Orpilla, kapwa miyembro ng Kagimungan, bago tumulak ng alas-kwatro. Mula noong ay hindi na sila nakauwi sa kanilang bahay.

Makalipas ang dalawang (2) araw ay hinanap na ni Natividad si Dionisio. Pinuntahan niya ang asawa ni Kgwd. Arthur, si Hilda Orpilla, para magtanong sa kinaroroonan ng kanyang asawa. Nabahala si Hilda dahil magkasama ang kanilang asawa noong Marso 27 na nagpunta sa detachment ng 17th IB. Hiningi nila Natividad at Hilda ang tulog ng publiko nang nanawagan sa Bombo Radyo Tuguegarao noong ika-1 ng Abril na ipagbigay-alam ang kinaroroonan ng kanilang mga asawa.

Ika-4 ng Abril, tatlong araw makalipas ang kanilang anunsyo sa radyo, ay sinamahan sila sa Lallo Police Station ng PNP-Baggao dahil mayroon daw nakitang dalawang bangkay na palutang-lutang sa ilog Cagayan. Ipinahukay ni Natividad ang libingan sa gilid ng ilog na napatunayang si Dionisio dahil sa suot na short at sweat shirt noong Marso 27 bago sila magpunta sa detachment. Namukhaan din si Hilda si Kgwd. Arthur nang hinukay ang bangkay na pansamantalang nakalibing sa Lallo Public Cemetery.

Ng araw din na iyon ay nagsumite ng ulat ang PNP Baggao sa PNP Regional Office ng kanilang Follow up Investigation sa naturang pagpaslang. Nakita sa kanilang ulat na ang dalawang bangkay ay dating mga kasapi ng Kagimungan at ngayon ay mga aplikante ng CAFGU. Ibinintang ng Chief of Police ng Baggao na si Pedro Paguila Martirez Jr. na ang pumaslang sa dalawang magsasaka ay mga rebeldeng NPA.

Panununog sa Radyo Cagayano

Itinayo ang Radyo Cagayano bilang isang community radio station na magsasapubliko ng mga awiting makabayan, public service announcement, balita sa komunidad, at mga usaping magsasaka at isyung pambansa. Naisakatuparan ang pagpapatayo ng Radyo Cagayano sa pamamagitan ng tulong-pinansyal mula sa progresibong partylist na Bayan Muna sa pakikipagtulungan sa Kagimungan. Matatagpuan ang istasyon sa Centro, Baggao, probinsya ng Cagayan.

Noong Hulyo 2, 2006, bandang alas-dos ng madaling-araw, pinalibutan ng walong armadong kalalakihan na nakasuot ng combat boots, fatigue uniform, at may tinatawag ang mga armadong lalaki sa kasamahan nila “Commander” o “Sir”. Ayon sa salaysay ng mga staff ng Radyo Cagayano, binuhusan ang kanilang istasyon ng dalawang container ng gasolina na inilipat sa botelya ng mineral water.

Habang sinisilaban ang kanilang community radio station ay kinuspiska ng salarin ang kanilang mga telepono. Pinagbantaan din si Richard Ayudan at tinutukan ng kalibre .45 na pistola sa kanyang ulo habang tinatali ang kanyang mga kamay. Nagtamo ang ibang mga istap ng Radyo Cagayano ng iba’t ibang sugat, paso, at pasa sa kanilang katawan dahil sa panunutok ng baril sa kanilang ulo at pagpu-pwesto sa kanila malapit sa nasusunog na istasyon.

Ayon kay Susan Mapa, manedyer ng naturang istasyon, na bahagi ito ng panunupil ng gobyernong Arroyo sa kalayaan sa pamamahayag at impormasyon. Sa katunayan ay nakatanggap ng banta mula sa 41st IB-5th ID ang mga lider-magsasaka na tumulong sa kanila maglinis noong Hulyo 1, 2003 na groundbreaking ceremony ng Radyo Cagayano. Kinuhaan ng video footage ng militar sa pamumuno ni Capt. George Domingo at Gen. Alvarado ang mga miyembro ng Kagimungan.

Mahabang listahan ng paglabag sa karapatan

Sa tala ng Karapatan Cagayan Valley mula 2001 hanggang 2005 ay nagtamo ang progresibong organisasyon at mga komunidad ng malalang dagok sa kanilang buhay at karapatan. Ilan sa mga ito ang labindalawang (12) kaso ng pamamaslang (killings), pitong (7) frustruted killings, at dalawang (2) forced disappearance at tatlong (3) abduction.

Sa loob lamang ng limang taon ay bumiktima ang Oplan Bantay Laya ni GMA ng 7,024 indibidwal, 693 na pamilya at 19 na komunidad sa rehiyon. Hindi pa kasama dito ang mga kaso mula 2006 hanggang talunin siya ni Nonoy Aquino noong eleksyong 2010. At sa kabila ng pagpapalit ng mga liderato, wala pang napapanagot sa malalalang krimen na ito sa mamamayan.

Hindi nakakalimot ang CV

Pinatunayan ng sunud-sunod na pagtitipon ng mga Martial Law Victims sa buong Cagayan Valley ang pagtakwil at paglaban sa anumang hakbang upang manumbalik ang panunupil sa karapatan ng mamamayan. Natuto ang mamamayan sa malagim na karanasan sa ilalim ng batas militar ni Ferdinand Marcos na nais tunguhin ng tambalang Duterte at Arroyo.

Hanggang hindi nakakamit ang katarungan sa mga biktima ng paglabag sa karapatang pantao sa Cagayang Valley at buong bansa, tuloy ang paglaban ng mamamayan.# nordis.net

Share

Leave a Reply