Tsuper, operators sa Ilocos dumalo sa konsultasyon kontra jeepney phaseout

Ni PAOLA ESPIRITU
www.nordis.net

VIGAN CITY — Halos isang daang mga tsuper at jeepney operators mula sa tatlong probinsiya ng rehiyon ng Ilocos ang dumalo sa magkakahiwalay na pulong-konsultasyon kaugnay ng programang jeepney phase-out. Ginanap ito sa La Union, Ilocos Sur at Ilocos Norte noong Agosto 20,21 at 23 sa pangunguna ng Anakbayan Ilocos at Kilusang Mayo Uno-Cordillera.

Nagkaisa na magkaroon ng petition signing at position paper kontra sa programa at magkasa ng isang malawakang transport strike. Naghahanda rin para sa kagyat na paglulunsad ng Transport Summit ngayong Setyembre. Tagumpay na naitayo ang adhoc ng piston sa probinsiya ng La Union at Ilocos Sur samantalang maghahanda pa para sa mas malawak na konsultasyon ang Ilocos Norte. Photo courtesy of Jenny Beth Mariano

Pangunahing tinalakay ang nakaambang jeepney phase-out na itinutulak ng administrasyon ni Pangulong Rodrigo Duterte. Aminado ang karamihan sa delegado na sa pagkakaalam nila ay hindi na matutuloy ang nasabing programa ng gobyerno. Inilinaw ni Mike Cabangon ng KMU-Cordillera na sa susunod na taon ay ipatutupad na ang nasabing programa.

Idinagdag niya na hindi lang ang jeep ang dadaan sa pagbabagong ito kundi pati ang iba pang pampublikong transportasyon tulad ng tricycle, van, bus atbp. Sa phase-out, tuluyang papalitan ng solar powered jeep, elektronikong jeep at/o Euro IV engine jeeps ang may 250,000 jeep sa buong bansa bago matapos ang taong 2020.

“Pakanang modernisasyon ito na ang ibig sabihin ay imomonopolisa at ikorporatisa ang pampublikong transportasyon na hindi naman gaganansya ang mga tsuper,” pahayag naman ni Luke Bagangan ng KMU-Cordillera. Walang sariling industriya ng jeep at bagamat may mga lokal na ‘assemblers’ ay hindi naman nito kakayaning gumawa ng 250,000 hanggang 300,000 yunits hanggang 2020 kaya malinaw na aasa sa pag-angkat o import.

Sa ilalim naman ng fleet consolidation scheme ng modernisasyon, matatanggal ang lahat ng kasalukuyang jeepney drayber at single operator units. Buburahin ang mga prangkisa at papalitan ng iisang prangkisa sa ilalim ng korporasyon o kooperatiba. Sa pag-aaral ng KMU, kinakailangan ng Php 5 milyon hanggang 35 milyon para makumpleto ang rekisito ng fleet management, wala pa rito ang gagastusin para sa kada yunit ng jeep na aabot naman hanggang P1.6 milyon bawat isa.

Sa ganitong eskema, makokonsentra sa korporasyon at mayayaman ang pagmamayari ng mga yunit dahil sila lang ang may kakayanang bumili ng hindi bababa sa 15 units ng ganitong klase ng sasakyan.

Sa talakayan, mismong ang mga jeepney operators ang nagsabing hindi na nila kaya ang sinasabing modernisasyon ng jeep dahil sa taas ng presyo ng isang yunit na hindi bababa sa P300,000. Paano na lamang kung ito ay pumalo sa 1.6milyon?

Sa hanay naman ng mga tsuper, dagdag gastos ang ipapataw na rekisito ng mga korporasyon tulad pag-enrol sa driver’s academy ng gobyerno liban pa sa diskriminasyon sa rekisito tulad ng edad at lebel ng pinag-aralan.

Ayon sa mga tsuper, kadalasan ay kumikita lamang sila ng Php 200-450 kada pasada. Maliban sa pang-araw-araw na gastusin ay dito rin kinukuha ang gastos para sa pagmimintina ng sasakyan katulad ng pagbili o pagpalit ng mga kinakailangang piyesa. Sa ganitong kalagayan, sang-ayon ang mga tsuper at operator na malaki ang epekto ng phase-out sa kanilang kabuhayan.

Sa kasalukuyan ay dumadaing na sila sa pagtaas ng presyo ng mga bilihin bunsod ng tumataas na inflation rate dala na rin ng epekto ng TRAIN Law. Lalong pabigat ang modernisasyon dahil posibleng mawalan sila ng pagkakakitaan. Nag-aalala naman ang karamihan kung paano bubuhayin ang kanilang pamilya kung sa araw-araw na kita pa lang ay lugi na sila.# nordis.net

Share

Leave a Reply