Isardeng ti atake laban kadagiti nainsigudan a babbai!

By INNABUYOG
www.nordis.net

Pablaak ti Innabuyog para iti Sangalubongan nga Aldaw dagiti Nainsigudan nga Umili

Kagiddan ti pananglagip tayo iti Sangalubongan nga Aldaw dagiti Nainsidugan nga Umili (International Day for the World’s Indigenous Peoples), kiddaw ti Innabuyog ti pannakaisardeng to amin a porma ti atake laban kadagiti nainsigudan a babbai iti Kordilyera ken iti intero a pagilian.

Iti napalabas a duwa a tawen, nasaksian tayo ti naduma-duma a misogynistic nga atake ken aramid laban kadagiti babbai a nagapo mismo iti presidente.

Gapu iti kastoy nga aramid ni Presidente Duterte, naikkan tured dagiti pulis ken militar nga isabiag ti nababa a panangbuya kadagiti babbai. Idiay Mindanao, iti tengga ti Martial Law, adu dagiti kinaranggas laban kadagiti babbai nga ar-aramiden dagiti soldado isunga agbuteng dagiti nanang para kadagiti babalasang nga annak da gapu ta amangan ket agbalin a target dagiti soldado isuda.

Nayon pay, awan sarday ti militarisasyon iti komunidad dagiti nainsigudan nga umili iti Mindanao – dagiti Lumad. Iti agdama ket tuloy-tuloy ti panagatake ti Armed Forces of the Philippines (AFP) kadagiti eskwelaan nga impatakder dagiti Lumad gaputa dagitoy kano nga eskwelaan ket eskwelaan dagiti New Peoples Army (NPA). Tapno laeng mabiag, napilitan manen dagiti Lumad, karaman dagiti babbai ken ubbing nga agbakwet wenno panawan ti il-ili da.

Nayon metlaeng ditoy ti panangabuso dagiti pulis ti Makati idi Marso kadagiti babbai a drug suspect babaen iti irregular a strip search nga isaysayangkat da. Nilabusan da la ngaruden isuda, pinatuwad-tuwad da pay santo da napan kinatkatawaan.

Iti nabiit laeng, nakita tayo a pati dagiti opisyales ti gobyerno ket kasla metlang a naawanan iti respeto kadagiti babbai. Maysa ditoy ni Senate President Tito Sotto III a nu sadinno ket kasla nga imbaga na a saan a seryoso ti isyu ti sexual harassment idi madama ti panagdiskutir da iti maysa a linteg idi August 1. Mainayon metlaeng ditoy ti “pepe-dede” bidyu nga inruwar ti Communications Assistant Secretary a ni Mocha Uson kadwa na ni Drew Olivar maipanggep kano iti Pederalismo. Imbes nga idiskutir nu anya ti Pederalismo, ti makita ken madengeg iti bidyu ket binabastos.

Iti banger na, makita tayo nga sabali a lebel ti pongtot ti naiyablat manipud iti macho-pasista a rehimen a US-Duterete kadagiti babbai a saan a sunudsunuran kenkuana, dagiti babbai a natured a tumaktakder, agkaykaysa ken lumablaban. Nakita tayo daytoy iti deportation order laban kenni Sister Patricia Fox, ken iti panangpatalaw kenni Maria Lourdes Sereno kas Chief Justice ti Supreme Court babaen iti quo warranto petition.

Ditoy Kordilyera mismo, agtultuloy ti panang-atake ti gubyerno ni Duterte kadagiti babbai a mangilablaban iti karbengan pangtao (Women Human Rights Defender) ken aktibista a seryoso ken pudpudno nga agserserbi kadagiti marigrigat a komunidad iti rehyon. Idi napalabas a tawen, lima (5) a women human rights defender ti kinasoan ti 7th Infantry Division ti AFP kadagiti parparbo a kaso ti murder ken frustrated murder gaputa pimmaset da kano iti napasamak a labanan iti baet ti New Peoples Army ken AFP idiay Ilocos Sur.

Dagitoy 5 nga babbai ket awan basol da nu di ket pudno nga agserbi kadagiti marigrigat. Isuda ket mangmangged kadagiti lehitimo a non-government organizations ken peoples organizations. Iti agdama, agtultuloy ti panangharass, panangsursurot ken panangpanta da kadagitoy lima karkaro kenni Rachel Mariano, maysa nga health worker nga mangipapaay iti serbisyo medikal kadagiti komunidad iti rehiyon a limitado ti maaw-awat da a serbisyo-sosyal manipud iti gobyerno, a napilaan manen iti sabali pay a parparbo a kaso mainaig iti encounter iti baet ti AFP ken NPA idiay Patiacan, Ilocos Sur idi Oktubre 2017.

Nayon pay, adda metlaeng ti limma pay a nainsigudan a babbai a nairaman iti listaan dagiti terorista iti proscription petition nga impila ti Department of Justice laban iti CPP-NPA. Dagiti limma a nasao a babbai ket saan a terorista nu diket isuda ti mangidadaulo iti panangilaban iti karbengan dagiti nainsigudan nga umili.

Kumarkaro metlaeng ti militarisasyon a mapaspasamak iti probprobinsya ditoy rehiyon nu sadinno ket pinakabulnerable dagiti babbai karaman dagiti ubbing. Saan metlaeng nga agsarsardeng ti pasista a militar iti panangharass ken panangbutbuteng kadagiti lideres ken miembro ti provincial chapters ti Innabuyog, ti pangrehyonal nga alyansa dagiti naduma duma nga organisasyon dagiti nainsigudan a babbai iti Kordiyera.

Idiay Abra, tuloy-tuloy ti panangbutbuteng ken panangliplipit ti 24th IB kadagiti aktibista karaman dagiti miembro ti BIDANG, provincial chapter ti Innabuyog iti Abra nu sadinno ket kinasoan da ti duwa a babbai iti parparbo a kaso ti human trafficking. Idiay Kalinga, saan nga sarsardengan dagiti soldado ti pammutbuteng ken pammadakes kadagiti lideres ken miembro ti Innabuyog-Kalinga. Ipilpilit ti 54th IB ken 77th IB nga isuda kano ket supporter ken kameng ti NPA. Idiay met Ifugao, nangiwaras ti 84th IB iti flyers a mangak-akusar kadagiti miembro ken lideres ti Ifugao Peasant Movement, karaman ti Ub-ubon di Binabai ad Ifugao wenno UBI nga isu ti provincial chapter ti Innabuyog iti nasao a probinsya, kas NPA ken terorista. Kasta met nga nagtultuloy ti panangsursurot ken panangharharass iti maysa nga organisador dagiti babbai iti probinsya ti Benguet.

Nayon pay a baklayen dagiti nainsigudan nga umili ti panagsubli iti bileg pampulitika ti dati a presidente a ni Gloria Macapagal Arroyo (GMA) nga isu ti nadutukan kas agdama a Speaker of the House. Saan tayo a lipatan nga awan naaramidan ti rehimen ni GMA para kadagiti nainsigudan a babbai kas iti agdama nga administrasyon. Saan tayo a lipatan nga idi panawen ni GMA, nakaro ti pananglabsing iti karbengan tayo kas tao ken nainsigudan nga umili. Saan tayo nga lipatan ti pamapatay ken Alyce Omengan Claver, asawa ni Dr. Chandu Claver, Chairperson ti chapter ti Cordillera Peoples Alliance ken BM ijay Kalinga. Saan tayo a lipatan nga idi presidente ni GMA, naipasa ti Anti-Home Birthing Policy. Ti nasao a polisiya ket direkta nga atake iti karbengan ken pagimbagan dagiti nainsigudan a babbai nga isuda ti limitado wenno awan iti access iti home birthing facilities.

Dagitoy ti mangipakita a ni Duterte ti numero uno a mangiwaywayat iti macho-pasismo, misogyny ken tyranny. Saanen a mabalin nga ipalusot ti rehimen a US-Duterte a dagitoy ket ang-angaw wenno “paglalambing” laeng manipud iti maysa a pamacho a presidente.

Dagitoy a mapaspasamak ket karit kadatayo nga babbai. Rumbeng laeng nga ipakita tayo a datayo a babbai iti Kordilyera kadwa tayo ti nalawlawa nga umili ket adu ti maaramidan na tapno magun-od tayo ti pudpudno a panagbalbaliw. Aramiden tayo nga inspirasyon dagiti babbai ti Kalinga ken Bontoc a natured a timmakder para iti il-ili da laban iti panangitakder iti Chico Dam ken kadagiti babbai ti Abra a limmaban tapno maipasardeng ti operasyon ti Cellophil Resources a mangkalbo iti bambantay ti probinsya da idi panawen ti Martial Law. # nordis.net

Share

Leave a Reply