Mangingisda ng La Union, nagprotesta sa DA, BFAR

Ni PAOLA ESPIRITU
www.nordis.net

SAN FERNANDO CITY — Nagsagawa ng kilos-protesta ang mga miyembro ng Timek ken Namnama ti Mangngalap ti La Union (TIMEK-La Union) sa harap ng opisina ng Department of Agriculture (DA) noong Lunes, ika-9 ng Hunyo, para ilatag ang kanilang kalagayan at makahingi ng kongkretong aksyon mula sa ahensya.

Enero noong nakaraang taon nang ipinangako ng Kalihim ng DA Emmanuel Piñol na bibigyan ng mga bangka at iba pang gamit pangisda ang mga mangingisda sa buong bansa.

Batay sa pahayag na ito umaasa ang TIMEK-La Union na mababahaginan sila ng nasabing bangka. Hiniling din ng grupo na pumagitna ang DA sa pagtatakda ng presyo ng kanilang mga nahuhuli dahil sa matagal na panahon ay kontrolado ng mga komersyante ang presyo ng kanilang inilalako.

PANININGIL. Tumungo ang mga lider-mangingisda ng La Union sa tanggapan ng Department of Agriculture Regional Office sa San Fernando nong Hulyo 9 upang singilin ang ahensiya sa hindi pag-aksyon ng sangay nito sa mga karaingan ng mga mangingisda. Nobyembre 22 ng nakaraang taon ng isumite ng mga mangingisda sa Ilocos ang kanilang Unity Declaration na naglalaman ng kanilang mga suliranin at kahilingan sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources ngunit wala itong naging tugon hanggang sa kasalukuyan. Nangako ang pamunuan ng DA-RO1 na magsasagawa ito ng pag-uusap sa pagitan ng grupo at ng BFAR sa mga sususnod na araw. Photo courtesy of TIMEK

Ayon sa grupo, palala nang palala ang kanilang kalagayan dahil sa epekto ng climate change.
“Wala kaming arawang kita dahil sa halos isang buwan ay isang linggo lang nakakalaot dahil sa panahon at lagay ng dagat. Minsan wala ring magamit bilang pain kaya may mga panahon talagang umaabot ng isang buwang wala kaming kita,” paliwanag ni George Cacayuran, tagapangulo ng TIMEK-La Union.

Idagdag pa ang patuloy na pagliit ng kanilang huli at kita dahil sa kumpetisyon sa mga malalaking bangkang pangisda o trawlers na pumapasok sa municipal waters. Umaaray na rin ang mga mangingisda sa kasalukuyang inflation na dulot ng TRAIN Law kaya mas mababa ang tunay na halaga ng kinikita nila, dagdag ni Cacayuran.

“Baon kami sa utang. Utang sa lending, utang sa mga komersyante,” pahayag nito. Dahil baon sa utang sa komersyante, ang komersyante na pinagkakautangan nila ang nagtatakda ng presyo ng kanilang huli. Gustuhin man nilang magbenta sa ibang komersyante na may alok na mas mataas na presyo ay hindi nila magawa dahil mapipilitan muna silang bayaran ang lahat ng kanilang utang.

“Pwede ring tubusin kami ng ibang komersyante para makalaya sa pinagkakautangan namin. Pero ganun pa rin, may utang kami,” dagdag ni Cacayuran. Madalas ay nagkakahalaga ng P10,000 hanggang P50,000 ang utang ng bawat mangingisda.

Kaya ang ipinamamahaging bangka ng DA ay malaking tulong diumano para madagdagan ang kita ng mga mangingisda dahil hindi na sila makikihati sa kita bawat palaot. Hiling din ng grupo na pumagitna ang gobyerno sa pamamagitan ng DA para magkaroon ng dayalogo sa pagitan ng mga mangingisda at komersyante para makalaya na sila sa umiiral na sistemang pautang.

Ngunit ayon kay Bb. Gloria Parong, Regional Information Officer ng DA, hindi nila masasagot ang mga kahilingan ng grupo dahil bagama’t si Secretary Piñol ang nangako ay ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) ang siyang humahawak sa nasabing programa.

Matapos ang dayalogo sa DA ay tumulak ang grupo sa BFAR para muling ilatag ang kanilang mga kahilingan. Bago pa man umabot sa ahensya ay nagulat ang grupo nang makita na nakaabang na ang SWAT, navy at kapulisan. “Pakiramdam namin mga kriminal at terorista kami,” pahayag ni Cacayuran.

Pagdating sa opisina ng BFAR, ang mga mangingisda ay hinarap ni Regional Director Nestor Domenden kasama ang tatlong abugado, ilang empleyado ng ahensya at isang kinatawan mula sa Philippine Navy.

Ipinaliwanag ni Domenden na tanging ang mga rehistradong mangingisda sa kanilang ahensya ang maaaring bigyan ng bangka sa ilalim ng proyekto ni Piñol. Sa kabila nito ay pinarehistro nila ang mga miyembro ng TIMEK-La Union pero inilinaw na hindi pa rin sila agarang mabibigyan ng bangka dahil uunahin muna ang mga nagparehistro noong 2016-2017.

Itinuro naman ng ahensya na ang lokal na pamahalaan ang may kapangyarihan sa regularisasyon ng presyo ng mga huling isda kaugnay sa problema ng mga mangigingisda sa komersyante. Sa lokal na pamahalaan diumano nagpaparehistro ang mga komersyante at ito ang nagbibigay ng permit kaya sila ang may kontrol sa nasabing problema.

Matapos ang dayalogo ay payapang umalis ang grupo. Sinabi ni Cacayuran na babalikan nila ang BFAR para sa libreng bangka samantalang tutungo naman sila sa mga munisipyo para ilatag ang problema sa mga komersyante.# nordis.net

Share

Leave a Reply