Sa ika-30 anibersaryo ng CARP, Tunay na repormang agraryo panawagan ng magsasaka sa CV

Ni RODERICK DERIC
www.nordis.net

TUGUEGARAO CTY—Muling kinalampag ng mga magsasaka ang ahensya ng Department of Agrarian Reform (DAR) at Department of Environment and Natural Resources (DENR) Region 02, sa pag-gunita sa ika-30 taon mula nang pinirmahan noong 1998 ang Comprehensive Agrarian Reform Program o CARP. Pinangunahan ng DANGGAYAN-CV (Danggayan Dagiti Mannalon ti Cagayan Valley) ang pagkilos ng mga magsasaka na nagmula pa sa iba’t-ibang munisipyo sa rehiyon. Kasing-tanda ng programa sa lupa ng gobyerno at higit pa, ang problema sa lupa ng mga magsasaka sa Cagayan Valley, at sa buong bansa.

Muling kinalampag ng mga magsasaka ang ahensya ng Department of Agrarian Reform (DAR) at Department of Environment and Natural Resources (DENR) Region 02, sa pag-gunita sa ika-30 taon mula nang pinirmahan noong 1998 ang Comprehensive Agrarian Reform Program o CARP Photo courtesy of Roderick Deric/ DANGGAYAN-CV

Kawalan at kakulangan pa rin ng lupa ang pangunahing problema ng mga mahihirap na magsasaka. Ito’y dahil sa bigo ang programang ito na maibigay sa mga magsasaka ang lupang matagal na nilang binubungkal. Ilang dekada ng pangako at pagpapabalik-balik ng mga magsasaka sa mga ahensya ng gobyerno ngunit hindi pa rin ipinapamahagi ang lupain ng malalaking landholdings o estates sa rehiyon. Sa Cagayan lamang, hindi pa rin naipamamahagi sa mga magsasaka ang posisyon nilang mga lupa sa Hawkins Estate, Catral Estate, Villaciete Estate, Borja Estate at iba pang malalawak na lupain na naka-konsentra pa sa iilang may-ari ng lupa, habang ang karamihan sa mga magsasaka sa loob nito ay nagbabayad pa rin ng upa sa lupa.

Ayon kay Marilou Atendido ng Agani Farmers Beneficiary ng Alcala, “naipamana na sa amin ng aming mga lolo ang pagbabayad ng upa sa lupa. Sa 500 ektaryang mahigit na sakop ng Catral Estate dito lamang sa aming barangay, iilan lamang ang nasakop ng PD27 at CARP, may titulo man kaming hawak inaangkin pa rin nila ang aming lupa, ibinebenta sa amin ni Catral ang aming mga posisyon sa malaking halaga”. Mabagal ang paglutas ng mga ahensya sa mga kaso sa lupa na idinudulog ng mga magsasaka. “Nakailang balik na kami sa DAR, hanggang ngayon wala pang desisyon. Nagkaisa na lang kami at tinindigan naming mga magsasaka na sa amin ang lupa. Hindi na kami nagbabayad ng upa sa lupa” dagdag ni Marilou. Walang proteksyon ang mga magsasaka sa pang-aagaw sa kanilang lupa, may titulo man sila o wala. Sa kaso ng lupa sa San Mariano, Lallo sa Cagayan, na-cover ito ng CARP at naipagkaloob para sa mga pambansang minorya ang 523 ektaryang lupain. Nabigyan ng collective CLOA ang 128 na Kalinga sa lugar ngunit inaangkin ngayon ng kompanyang DDT Konstract para sa kanilang kapakinabangan ang ilang ektaryang lupain sa loob nito.

Kabi-kabila ang kaso ng mga magsasakang pinapalayas sa kanilang mga posisyong lupa. Nito lamang pagpasok ng Hunyo, tinaniman at binakuran ng ilang magsasaka ng Masical, Amulung ang kanilang lupa dahil sa pilit na pagpapalayas ni Arlene Guiyab sa mga magsasaka na 46 taon nang nagbubungkal sa posisyon nilang lupa. Inaangkin ni Guiyab ang may 30 ektaryang lupain, kahit pa, ayon mismo sa CENRO Alcala wala pang titulo ang nasabing lugar.

Hiling ng grupo ng mga magsasaka, maging sa Lambak Cagayan, na isabatas na ang Genuine Agrarian Reform Bill (GARB) o HB 555 sa kongreso, laman nito ang libreng pamamahagi ng lupa sa mga magsasaka. Ayon kay Isabelo Adviento ng DANGGAYAN-CV “ Magkaroon sana ng mahusay na repormang agraryo, kapalit ng nabigong CARP. Hindi ito ang prayoridad ni Duterte na tugunan, sa halip sa kanyang administrasyon, dahas ang pinapalasap sa aming mga magsasaka. Marami nang magsasaka ang namatay sa panahon ni Duterte, red-tagging sa mga lider at organisasyon ng mga magsasaka. Kabi-kabilang sampa ng kaso ang kinakaharap ng mga magsasaka sa pakikipaglaban sa kanilang lupa”.#nordis.net

Share

Leave a Reply