Protesta, dialogo kontra iti detachment, nairusuat

By SHERWIN DE VERA
www.nordis.net

VIGAN CITY — “Atiddog ti kapadasanmi a taga-Salcedo iti panagkampo ti militar. Kadagitoy a panagkampo, nakaskasang ti kinapudno a nagbunga dagitoy ti nadumaduma a riribuk ken parikut kadagiti komunidadmi.”

Daytoy ti sangsangkamaysa nga inyebkas ti umili ti Salcedo a nangisayangkat iti protesta ken nakipagdialogo iti kapitolyo ti Ilocos Sur idi Lunes, Hunyo 4. Panggep ti nasao a gannuat ti pananglapped ti panangipasdek ti 81st Infantry Battalion ti Philippine Army ti detachment idiay Sitio Arnap, Barangay Balidbid, Salcedo.

Bayat iti protesta ket sinango ni Gobernador Ryan Singson dagiti lider idiay opisinana para iti maysa a dialogo. Napaggamoan a sakbay daytoy ket inparuar ti gobernador ti Executive Order No. 5 Series of 2018 a mangienendorso ti panakaipasdek ti detachment iti ili. Dinakamat a rason ti probinsia ti mano a pasamak a rinnupak iti baet ti New People’s Army ken militar idi naglabas a tawen.

Nagkaykaysati umili kenni Singson a masapol a maisayangkat ti maysa a dialogo iti ili ti Salcedo sakbay ti ania man a desisyon a maaramid kasilpo ti panangitakder ti detachment. Maangay ti dialogo idiay Salcedo intun bulan ti Hulyo. Kasta met a nagkari daytoy a tumulong kadagiti kaso kasilpo kadagiti maidatag a reklamo ti panaglabsing ti karbengan-tao.

Sakbay daytoy nga aktibidad, immununan nga insubmitar ti Ilocos Human Rights Alliance (IHRA) ken Timpuyog ti Umili ti Karayan Buaya (TUKB) ti maysa a petisyon ti umili kasilpo ti isyu iti probinsya. Nailanad ti dokumento dagiti rason nu apay a saan a kayat ti umili ti panakaikabil ti detachment iti munisipyo.

“Kadawyan a mapaspasamak ket maistorbo ti panagtrabahomi iti talon ken panagsapul ti nayon a taraon iti kabakiran ken banbantay gapu iti buteng a maranaan dakami dagiti soldado,” kuna iti petisyon.

Nasaggaysa iti petisyon dagiti napalabas ken kabaroan a paspasamak iti ili a mangpanpaneknek ti panaglabsing dagiti militar iti karbengan-tao ken linteg ti gubat.

Nailanad dagiti sumaganad iti petisyon: “…ti panangpalto-paltogda ti maysa a sibilyan idiay Brgy. Bulala iti parbangon, panangbugbog ken panangpungo ti dua a taga-Kinamarin, panangtengngel ti maysa a mannalon idiay Madarang, panangbaltog iti tallo a mannalon idiay Poblacion Norte itay kallabes, ken ti panangdukot, panangpatay ken pananangikali ti bangkay ni Nicolas Ramos a taga-Poblacion Norte iti igid ti Karayan Buaya iti paset ti Atabay.”

Kastamet a kinunada iti petisyon a “mangted ti dakkel a peggad ti biag ken talged ti sibilyan” ti maysa a kampo gaputa maysa daytoy a “magneto ti panangraut dagiti kasinnumbangirda.”

Tinudo pay dagiti nagpetisyon a ti kinaadda ti kampo militar ken mangitunda ti “pannakaperdi ti moralidad ti tattao.” Partikular a dinakamatda dagiti kaso iti panagarem ken panakirelasyon dagitoy uray kadagiti adaan asawa, ken panangidaulo ti nalabbes a panag-inom ken sugal.

Iti maysa a pablaak, kinuna ni Mary Ann Gabayan, pangkabuklan a sekretarya ti IHRA, a “naballigi ti panakiuman ti umili ta naipeksada ti gapuanan no apay a saanda kayat ti panagkampo iti 81st IB iti ilida.”

Innayon na a namnamaenda a denggen ken ikkan atensyon ti gobernador ti arungaing ken kasasaad dagiti taga-Salcedo.

Malaksid ti IHRA ken TUKB, nakipagpaset ken simmuporta iti tignay ti Solidarity of Peasants Against Exploitation ken Anakbayan. # nordis.net

Share

Leave a Reply