Martial Law viktims agtultuloy ti dangadang laban iti tirania ken diktadurya

Ni BRENDA S. DACPANO
www.nordis.net

Nagtitipon dagiti biktima ti martial law, kakabagyan ken gagayyemda tapno rambakan ti nagun-odan iti pannakilabanda para iti hustisia ken indemnipikasion para kadagiti biktima ti panaglabsing iti karbengan tao. Naangay daytoy idi Hunio 16 iti Bantayog ng mga Bayani iti Siudad ti Quezon.

PANAGUUMMONG. Panagtitipon dagiti Samahan ng Ex-Detainees Laban sa Dentensyon at Aresto, biktima, kakabagyan, gagayyem ken advocates a timmulong ken nakipaset iti kampania para iti panangbigbig ken reparasion. Agtultuloy latta ti pannakidangadangda manon a dekada kalpasan ti pannakarippuog ti diktaduria a Marcos.. Photo by BRENDA S. DACPANO

Ti aktibidad ket indauluan ti Samahan ng mga Ex-detainees Laban sa Detensyon at Aresto (SELDA) nga addaan tema: Pangrugian a Balligi para iti Hustisia, Agtultuloy a Pannakidangang Laban iti Tirania ken Diktadura!

Kinuna ni Sally Bacarra, SELDA secretary general, a daytoy ket pangrugian a balligi gapu ta saan pay a nalpas ti rebbengenda ken panangirupir iti hustisia. “Alam nating marami sa atin mga kapwa biktima at survivors, mga lehitimo at tunay na biktima, ang na-deny dahil sa mahirap, masalimuot, hanggang sa puntong kontra-biktimang naging proseso ng pagkilala ng Human Rights Victims Claims Board (HRVCB),” kinunana.

Kinuna ni Bacarra a nupay nalpasen ti proseso, ilabanda latta a mabigbig ti rinibu a biktima ti linteg militar – saan laeng a gapu iti kompensasion – no di ket panangimaldit iti pakasaritaan ken panagraira ti pasista a turay ti diktadura a Marcos. “Nais nating ito rin ay magsilbing babala sa anumang pasistang rehimen na sila ay mananagot sa kanilang pinakamalalang kasalanan sa mamamayan, at patuloy tayong makikibaka para rito,” innayonna.

Inistoria met ni dati a Congressman Neri Colmenares no kasanoda nga inlaban ti pannakapanday daytoy a linteg iti Kongreso ken Senado. Indauluan ti Bayan Muna ti panangilaban tapno maipasa daytoy a linteg. Kinunana a rumbeng laeng nga adda ti reparasion ken rehabilitasion dagiti biktima. Ti reparasion ket paset ti pannakidangadang para iti karbengan tao ken hustisia.

Kinuna ni Colmenares nga adda mapatta-patta a $600 milion wenno P32 bilion nga ill-gotten wealth dagiti Marcos ngem iti panaglabas ti panawen ket nagbalin met laengen a nasurok P10 bilion. Isu a no nasapsapa koma a naipasa a linteg ti House Bill nalabit nga ad-adu pay ti maited kadagiti biktima. Naipila ti House Bill 957 idi Hulio 7, 2010 iti maika-15 a Kongreso ken naaprubaran idi Marso 21, 2012 , inaprubaran ti Senado iti Disiembre 17, 2012. Nagbalin a Republic Act 10365 idi Pebrero 25, 2013.

Babaen daytoy a lingteg nangipila dagiti biktima ti Martial Law iti claims applications. Adda 75,749 nga aplikasion ti nabaelan nga awaten ti HRVCB, agarup 10,000 ditoy ket conclusiveldy presumed claimants wenno dagiti nangabak iti kaso iti Hawaii class suit. Ngem 11,103 wenno 14% laeng ti inaprubaran ti claims board.

“Sa kasaysayan, bakit hirap na hirap tayong kumpletuhin na makamit ang hustisya? Dahil patuloy ang paglabag ng karapatang pantao, patuloy ang impunity, ang pagpaslang sa mga journalist, di lang sa Pilipinas.” kinuna met ni dati a Congressman Satur Ocampo.

“Panimulang tagumpay lamang natin ito para sa hustisya,” kinuna ni Ocampo. Kinuna a saan pay a tinungpal ni Duterte ti inkarina a leppasen ti peacetalks. Imbagana a ti kompensasion kadagiti biktima ti martial law ket paset iti tulagan iti Comprehensive Agreement on Respect for Human Rights and International Humanitarian Law.

Ti CARHRIHL ti umuna a tulagan a pinirmaan ti Gobierno ti Republika ti Pilipinas (GRP) ken National Democratic Front of the Philippines. Ti maikadua a mapagtungtongan ket ti Comprehensive Agreement on Social and Economic Reform (CASER) a kanayon nga itantantan ti gobierno.

Kinuna ni Ocampo a napardas met ti tungtongan iti umuna a tallo a formal a negosasion. Iti maika-3 a round idi Enero 27, 2018 inakseptar ti GRP “na ang lupang agrikultural ay ipapamahagi nang libre.” Ngem iti maika-4 a round ti tungtongan, impapilit ti GRP a sakbay iti tungtongan iti CASER ket ag-ceasefire pay.

Kinuna ni Ocampo, “Marami pa ang nararapat bigyan ng pagkilala [na mga biktima] kaya dapat makagawa ng legislation. Problema lang kung saan kukunin ang pondo. Di tayo dapat manghinawa sa napakatagal na panahon di makamit-kamit ang tunay na hustisya. May pumalit [na diktador] at marami rin ang galamay niya.”

“Sa dalawang taon ng gubyernong Duterte, wala siyang pangako na ipinatupad niya. Ang anti-korapsyon na programa niya ay nire-recycle lang ang mga tao niya,” kinunana.

“Gamitin natin ang social media sa paglalantad ng kapalpakan, paglabag sa karapatang pantao, at iba pa,” kinuna ni Ocampo. “Pigilin natin ang pagbubuo ng out-and-out Martial Law,” insilpona.

“Ang usapin ng sapat na kompensasion ay di lang sa civil at political rights kundi laluna sa ekonomiya, ngayon ang TRAIN Law,” kas panangleppas ni Ocampo.# nordis.net

Share

Leave a Reply