Diaries from the field: Nadayaw ken natan-ok nga ipupusay

NI DONNA RABANG PETA
www.nordis.net

Maysa a bumarito, kaduana ti nanang ken auntie na ti nakipila a mangtan-aw iti bangkay ni Fr. Mark Ventura iti maudi a rabii a panaglamay idi May 6. Pilpiliten diay nanang ti barito a tan-awanna ti bangkay ngem nagwingiwing diay barito, ap-appoten ken punpunasenna ti luana. Saanna pulos a tinan-awan ti bangkay.

Ni Fr. Mark Anthony Ventura, padi ti Romano Katoliko iti Archdiocese of Tuguegarao, agserserbi a missionary priest iti Mabuno Mission Station iti parokya ti San Isidro Labrador, Nabaccayan, Gattaran, Cagayan. Isuna ket awan asi a pinatay ti “riding in tandem” idi April 29 kalpasan a nangmisa ken mamuniag iti ubbing idiay Peña Weste iti dayta met laeng a lugar.

Fr. Mak Mak ti awag ti kaaduan kenkuana. Napasig ken naanus kadagiti agtutubo, dayta ti nangngeg ko bayat ti pannakilamaymi. Inorganisana dagiti agtutubo iti simbaan a pagserserbianna ket aktibo dagitoy. Adu dagiti aktibidad ken innadal nga ar-aramidenda para iti agtutubo. Mainayon ditan ti sports kas ti volley ball ken basketball.

Napunno ti tattao ti pastoral hall a nakaimassayagan ti padi, atiddug ti pila ken adu ti tattao a mangtan-aw ti bangkay. Adda ti nadlaw ko kadagiti agtutubo, nakaT-shirt da ti namarkaan ti “I am Fr. Mark” ken numero 14 iti likod.

Burburtia nga ipapatay

Sinaludsodko kadagiti agtutubo a nakasuot iti dayta a Tshirt no ania ti kaipapanan ti numero 14, kinunada a paborito kano ni Father Mark a numero nga ibado na no agsuot ti Jersey T-shirt ngem idi saludsudek no apay a 14, saanda a masungbatan. Basta number 14 ti paboritona.

Bayat ti panagkapemi kaduak dagiti papadi ken mamadre a naggapu iti Redemptorists ken RGS Sisters, dinamagko no sino ti am-ammoda a sikat nga NBA Player a number 14? Ditoy a nagrikos ti istoryaan bayat ti panagkapemi. Insearch ko pay ti internet, awan makitak a sikat. Kinuna diay maysa a padi, baka met PBA, ni Hector Calma wenno ni Abarrientos? Insearch ko manen, ahh… ni Benjie Paras! syempre diak malagip a numero gayam ni Benjie Paras daydiay ta saanko a team isuna idi high school nak ta Ginebraak gamin idi panawen ni  Billy Ray Bates! Kuna met diay maysa a padi, baka met memorable ti 14 kaniana ta February 14?

Numero katorse, ania ti adda kenka?

Para iti dadduma a tao, kasla burburtia ti pannakatay ni Fr. Mark gapu ta awan ti umiso a rason nga inruar ti kameng ti kapulisan gapu ta madama pay laeng ti imbestigasyon. Basar iti nangegko, personal kano, ken adda met ti pulitikal a rason. Kas iti 14 saan nga ammo no apay a 14, kasla burburtia.

Kadagiti statement manipud iti nadumaduma a simbaan, ti brutal a pammapatay kenni Fr. Mark ket nalawag a gapu iti nainget nga adbokasiyana mainaig iti panangsalaknib ti aglawlaw ken ti panagtulongna kadagiti indigenous peoples (IPs) ken pamilia dagiti mangmangged iti ballasiw-taaw.

Maysa ni Fr. Mak Mak kadagiti padi nga ing-ingunguten ni Archbishop Sergio Utleg, obispo iti Archdiocese iti Tuguegarao. Ni Fr. Mark ti kaunaan a padi nga inordinaan ni Bishop apaman a nadutokan kas Arsobispado. Na-inspirar idi ni Bp. Utleg kadagiti Redemptorists missionaries gapu iti missionary apostolate dagitoy idi nagmisionda idiay Peñablanca, Sto. Niño ken Zinundungan, Cagayan, isu a nangbukel ni Bishop ti mission team para iti Archdiocese idi 2016 tapno maitultuloy ti mision nangruna iti panagserbi kadagiti marigrigat ken dagiti IP iti Cagayan. Ni Fr. Mark ket saan a nagduadua ken dagus a nag-“wen” apaman a nagpili ni Bishop ti nangbukel ti mission team.

Maysa ngarud isuna iti nagaget a nangipatungpal ti mission program ti Archdiocese. Mapanda danonen dagiti kakabsat nga IP uray pay iti narigat a dalan ken ballasiwen a karayan iti nasusulinek ken nangagato a bambantay a pagnanaedan dagiti Agta, Kalinga ken dadduma pay nga IP. Kas ti trabaho dagiti Redemptorists, mapan met laeng isuna ag-house-to-house ken makiis-istoria kadagiti madanunda iti babbalay. Nagaget met laeng a kumuykuyog kenni Bp. Utleg nga ag-mountain climbing. Maysa a “community leader” kas kuna ti tattao. Maysa a pudno nga adipen ti Dios kas kuna ti tattao iti simbaan.

Dakkel a pukaw ni Fr. Mark iti intar ti simbaan, ubing pay iti tawenna a 37. Adu pay dagiti mabalinna nga itulong nangruna kadagiti nabaybay-an ti gimong. Natan-ok ti panangidatonna ti biagna iti tengnga ti narikut a kasasaad dagiti umili. Iti sidong ti narikut a kasasaad kabilang ti tattao ti simbaan a target ti nadangkok a pammapatay kas kenni Fr. Marcelino Paez ken Fr. Mark. Saanda a nailaksid manipud kadagiti pamutbuteng ken panaglabsing iti karbengan tao kas kenni Sister Patricia Fox. Nadayaw a panangidaton ti biagna iti panawen iti tema ti simbaan, “Tawen dagiti Papadi ken Nakonsagraran.”

Iti maudi a rabii sakbay a maitabon, nangiyaramid dagiti dadduma a sekta ti relihiyon, kas ti Iglesia Filipina Independiente, ti prayer service para kenni Fr. Mark kas pannakipagrikna iti pamilia ken suporta iti pananggun-od iti hustisya ti ipapatay ni Fr. Mark.

Naiyaramid ti funeral service idi May 7, iti St. Peter Metropolitan Catheral idiay Tuguegarao City. Iti homily ni Bishop Utleg, imbagana a dagiti pimmatay ket produkto ti “failed system”. Gapu iti kinakurapay iti pagilian ket maiduron dagiti marigrigat a pumatay iti padada a tao tapno agbiagda. Kinuna pay ti Obispo a sapay koma ta ni laengen Fr. Mark ti maudi a biktima ngem nupay kasta kasapulan a tuntonen ti hustisya kadagiti pammapatay.

Mamatiak nga awan mulit ti biag ni Fr. Mark, saan a kas iti parparbo nga istorya a personal kano ti rason isu a pinatayda. Kayatda laeng nga iyaw-awan ti imbestigasion tapno matay ti isyu iti nadangkok a pannakatayna. Iti panagsarita ti kameng ti pamilia ni Fr. Mark idi punpon kinunada a ni Fr. Mak Mak ti nagmulat iti pamiliana tapno agbiagda a naasi kadagiti nakurapay ken ipateg ti aglawlaw. Naanus a kabsat ken anak. Dawdawaten met laeng ti pamiliana ti pannakaipaay ti hustisya.

Bayat ti biyahemi agturong idiay Manila kalpasan ti punpon, iti uneg ti lugan, inruar dagiti kakabsat ko a Redemptorists dagiti balonda a musical instrument ket nangidatonda ti maysa a kanta para kenni Father Mark, “Di Pangkaraniwan.”# nordis.net

Share

Leave a Reply