Women’s Front: TRAIN ni Duterte: Sagasa sa mahihirap, ganansya sa mayayaman*

Ng INNABUYOG
www.nordis.net

Bumungad sa pagpasok ng taong 2018 ang pagpapatupad ng Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN) o Republic Act 10963 ng rehimeng Duterte na unang package sa reporma umano sa pagbubuwis. Dahil sa TRAIN, makakalikom umano ng P130 bilyon sa unang taon ng implementasyon nito para pondohan ang mga proyektong pang-imprastraktura sa ilalim ng programang Build, Build, Build (BBB) ng gobyerno. Makalilikha rin umano ng 2.6 milyong trabaho sa susunod na limang taon bunga ng mga proyektong ito na popondohan ng TRAIN.

Subalit paano nga ba kokolektahin ang ganitong halaga gamit ang TRAIN? Sino ang tunay na makikinabang?

Lumalabas na lilikumin ang target na kita mula sa TRAIN gamit ang mga dagdag at panibagong buwis na magdudulot ng taas-presyo ng mga batayang produkto at serbisyo – na papasanin ng mga kababaihan at mamamayan. Samantala, gaganansya ang mga mayayaman mula sa mas mababang personal income tax, mas mababang buwis sa luxury goods gaya ng mga mamahaling kotse, at flat na real estate tax at donor tax. Iskemang neoliberal ang TRAIN ng rehimeng Duterte para pigain ang bulsa ng mga mahihirap para tustusan ang mga proyektong pang-imprastraktura na bulnerable sa korupsyon, pagtutubuan ng mga kapitalista, at sasagasa sa mga maralitang komunidad sa buong bansa.

Mahalagang ipunto na ipinatutupad ang TRAIN sa konteksto ng kawalan ng signipikanteng dagdag-sahod lalo sa hanay ng mga minimum wage earners, mga pagtapyas sa sahod gaya ng pagtataas ng kontribusyon sa Social Security System (SSS) at PhilHealth, lumiliit na hanay ng sahurang manggagawa, lumolobong hanay ng mga walang trabaho at impormal na manggagawa, at walang ampat na taas-presyo labas pa sa epekto ng TRAIN.

Kontra-mahirap na pagbubuwis

Sa ilalim ng TRAIN, bababa ang personal income tax ng kumikita ng mas mataas sa P250,000 kada taon, o iyong kumikita ng mas mataas sa minimum na sahod. Halimbawa, may P3,167 na madadagdag sa kita ng mga manggagawang sumasahod buwan-buwan ng P24,524, at P7,906 karagdagang kita naman sa mga may buwanang kita na P32,565. Ang mga kumikita ng P115,428 kada buwan, na kabilang sa mga pinaka-mayayaman, ay makatatamasa ng P33,795 karagdang kita kada taon.

Tinatayang nasa 5 milyon lang na Pilipino ang gagansya mula sa pagpapababa sa personal income tax sa ilalim ng TRAIN. Ang anumang ganansya nila ay babawiin sa pagsirit ng presyo ng mga bilihin. Samantala, walang ganansya ang sampu-sampung milyong manggagawang minimum o mababa ang sahod dahil dati na silang may eksempsyon sa personal income tax. Wala ring ganansya ang mga self-employed (mga tindera, nagtitingi-tingi, atbp.) at unpaid family workers (karaniwa’y asawa o anak na katuwang sa sakahan o plantasyon) sa sinasabing pagpapababa ng personal income tax sa TRAIN dahil hindi sila sahuran at walang binabayarang personal income tax. Karamihan sa mga self-employed at unpaid family workers ay kababaihan na tinatayang nasa 6-7 milyon sa buong bansa.

Taas-presyo ng produktong petrolyo, sugar-sweetened beverages

Tataasan ang excise tax sa gasolina, diesel, kerosene. Patrikular sa diesel, tataas ang patong na buwis ng P2.50 kada litro ngayong taon, P4.50 sa 2019, at P6 sa 2010. Papatawan din ng bagong buwis ang LPG ng P1 kada kilo ngayong 2018, P2 sa 2019, at P3 sa 2020. Ibig sabihin, tataas ang presyo ng 11-kg na LPG ng P11 ngayong taon, P22 sa 2019 at P33 sa 2010.

Sa pagtataas ng buwis sa produktong petrolyo, tiyak na apektado ang presyo ng mga batayang bilihin dahil nakasalalay sa presyo ng langis ang gastusin ng produksyon at transportasyon ng mga produkto. Tataas din ang presyo ng mga pagkain sa karinderya at restaurant na tatamaan ng mas mataas na presyo ng LPG. Magreresulta rin ito sa mas mataas na pamasahe sa mga pampublikong transportasyon.

Nakatakda ring tumaas ang singil sa kuryente dahil papatawan na rin ng buwis sa ilalim ng TRAIN ang power transmission, bukod sa pagpapataw ng coal tax o buwis sa uling at pagtataas ng excise tax sa fuel oil na ginagamit din sa pagprodyus ng kuryente. Tinatayang tataas ng otso sentimos kada kilowatt-hour (kWh) ang singil sa kuryente. Ibig sabihin, may karagdagng P16 sa electricity bill ng isang pamilyang gumagamit ng 200 kWh kada buwan.

Papatawan ng P6 na buwis kada litro ang mga inuming may artipisyal na pampatamis, at P12 kada litro naman para sa inuming may mataas na fructose corn syrup gaya ng softdrinks. Kasama sa tataaman ng sugar tax ang: sweetened juice drinks, sweetened tea, carbonate beverages, flavored water, energy/ sports drinks, at cereal/ grain beverages. Exempted sa buwis ang gatas, 100% fruit juice, 100% vegetable juice, at 3-in-1 na kape.

Delubyo ng taas-presyo, mas masahol na krisis

Sa pagpapataw ng bago at dagdag na buwis sa ilalim ng TRAIN, binubuksan ng rehimeng Duterte ang tarangkahan para sa pagsagasa sa mga mahihirap na pamilya ng walang-ampat na taas-presyo ng mga bilihin at serbisyo. Apektado ng taas-presyo bunga ng TRAIN ang halos lahat ng batayang gastusin ng pamilya mula sa pagkain, inumin, pamasahe, hanggang singil sa kuryente at iba pang serbisyo. Pinaka-mapupuruhan nito ang mga mahihirap na pamilya na hindi naman gagansya sa personal income tax cuts pero lubhang maapektuhan ng taas-presyo ng mga batayang bilihin.

Sa pagtataya ng IBON Foundation, nasa P807 hanggang P3,794 ang mababawas sa buwanang kita ng mga manggagawa sa agrikultura, construction worker, private school teacher, at machine tool operator. Tiyak na lalong malulubog sa utang ang mga pamilyang kapos na kapos ang kita.

Partikular na pahirap ang TRAIN sa mga nanay na hirap na hirap pa rin sa pagkakasya sa pinansya ng pamilya para tustusan ang mga batayang pangangailangan. Maapektuhan din nang matindi ang mga maliliit na manininda at may sari-sari store dahil sa pagtataas ng presyo ng mga paninda at dahil dito’y nakaamba ang pagtumal ng benta at pagliit ng kanilang kita.

Para umano masalag ang epekto ng TRAIN ng mga mamamayan, ipapatupad umano ng gobyerno ang “social protection” programs kung saan tatanggap ng P200 kada buwan ang 10 milyong pinakamahihirap na pamilya ngayong taon. Subalit inaamin ng rehimeng Duterte sa mga ganitong mga pakulo na talagang makakasakit sa bulsa ng mga mahihirap ang TRAIN. Tiyak na kulang na kulang ang P200 na ayuda kada buwan para masalag ng mga mahihirap na pamilya ang epekto ng TRAIN. Dagdag pa rito, lampas sa 10 milyon ang tataamaan na mahihirap na pamilya sa ilalim ng TRAIN.

Samantala, makakagaan ang patakaran sa pagbubuwis na ito sa mga pinaka-mayayaman, na ante-manong kumikita nang malaki at makakaagapay sa pagtatataas ng presyo ng langis at iba pang bilihin.

Ayuda sa mga kapitalista at burukrata

Ang malinaw, pipigain ang mahihirap para i-embudo ang bilyung bilyong piso para tustusan ang mga proyektong imprastraktura sa ilalim ng BBB katulad ng mga tulay, kalsada, at bagong mga linya ng tren. Paniyak at ayuda ito sa kita ng mga negosyanteng mamumuhunan sa BBB, bukod sa mainam na pagkakataon para makapangurakot ang mga burukrata-kapitalista. Ang masahol pa, sasagasaan ng mga proyektong BBB ang mga maralitang komunidad at magdudulot ng kaliwa’t kanang demolisyon. Inamin ito mismo ni Budget Secretary Benjamin Diokno batay sa interpelasyon ng mga kinatawan ng Gabriela Women’s Party noong Agosto 2017. Kumbaga, gigisahin ang mga mahihirap sa sarili nilang mantika.

Taliwas sa propaganda ng gobyerno, hindi kailangan ng TRAIN para matiyak ang maayos na serbisyong panlipunan sa bansa, dahil 70 percent ng kita mula sa TRAIN ay mapupunta sa proyektong pang-imprastraktura at 30 percent lang ang para sa social services. Ito ay sa kabila ng napakalaki nang alokasyon sa imprastraktura sa ilalim ng P3.7-trillion 2018 national budget.

Malaki ang itinaas ng alokasyon sa imprastruktura kumpara sa serbisyong panlipunan. Sa panukalang budget, 27.5% ang itinaas ng alokasyon para sa gastos sa imprastruktura mula 2017 (Php861 billion) patungong 2018 (Php1.1 trillion). Malaki ito kumpara sa kakaunting 5.4% lamang na itinaas ng alokasyon para sa panlipunang serbisyo.

Kung dapat mang taasan ang koleksyon ng gobyerno, dapat na taasan ang buwis ng mga mayayaman at korporasyon, at tanggalan ang tax holidays at samu’t saring insentiba ang mga kapitalistang nasa special economic zones (SEZs) – na notoryus sa paglabag sa karapatang pangmanggagawa. Subalit sa TRAIN ni Duterte, ipinapasa ang buong bigat ng pagbubuwis sa mga mahihirap habang lalo pang aalwan ang buhay ng mga mayayaman.

Ibasura ang TRAIN ni Duterte!

Pinatitingkad ng TRAIN ang neoliberal at anti-mamamayang katangian ng rehimeng US-Duterte kasabay ng paglulunsad nito ng tuluy-tuloy na pasistang atake sa mamamayan. Walang ibang idudulot ito kundi ang mas matinding pagbubusabos sa mga kababaihan at mamamayan sa kabila ng bigong pangako ng rehimen na wakasan ang kontraktwalisasyon at itaas ang sahod ng mga manggagawa. Sa harap ng papatinding hambalos ng krisis sa kabuhayan, higit na makatarungan na tumindig at lumaban. Tanging sa sama-samang pagkilos tayo sasandig para ibasura ang anti-mamamayang TRAIN ni Duterte.

Labanan ang TRAIN ni Duterte! # nordis.net

*Ito po ay pahayag ng Gabriela Women’s Party.

Share

Leave a Reply