Taas pasahe ng PUV sa Cagayan, epekto ng bagong TRAIN law

Ni DEO MONTESCLAROS
www.nordis.net

SANTIAGO CITY, Isabela — Sinalubong ng batikos mula sa mga mananakay at mga tsuper ang biglaang taas-pasahe na ipinatupad ng ilang ruta ng PUV sa Cagayan pagkatapos ito aprubahan ng Land Transportation Regulatory and Franchising Board (LTFRB).

EPEKTO NG TRAIN. Nakasabit na sa mga van na biyaheng Tuguegarao – Sta. Ana ang fare matrix ng pagtaas sa pasahe. Mula sa dating P180 ay P300 na ang pamasahe. Photo courtesy of Aljafar Enidal

Ayon sa panayam ng The Northern Forum kay Region 2 Director Nasrudin Talipasan ng LTFRB, nag-isyu sila ng memorandum circular noong 2007 pa na nagmumungkahing maningil ng P2 kada kilometro ang mga PUV. Dagdag pa niya na naaprubahan at dumaan ito sa tamang proseso, konsultasyon, public hearing at deliberasyon sa LTFRB board.

Ang dating sinisingil na pamasahe ng mga van ay hindi umaayon sa memorandum circular ng 2007 kaya undercharging diumano ang presyo ng pamasahe at bunsod ng kompetisyon sa mga colorum van na naniningil ng mas mababang pamasahe at pagkaawa sa mga pasahero na papasan ng dagdag singil dagdag ni Talipasan sa kanyang panayam.

Mula sa dating P216 na singil ng van mula Tuguegarao hanggang Claveria, Cagayan ay tumaas na ito sa halagang P316 para sa regular commuter at P288 sa discounted fare para sa estudyante at senior citizen. Nagsimula na ng ganitong singil noong Enero 26 ang van terminal na bumibyaheng Tuguegarao – Aparri ng dagdag pasahe mula P100 tungong P204. Nagtaas na din ang biyaheng Tuguegarao – Sta. Ana mula P180 tungong P300.

Sa panayam ng NORDIS sa ilang mga driver ay pinaliwanag nila na napilitan silang ipatupad ang bagong singil sa pamasahe ng PUV dahil sa bagong batas na TRAIN o Tax Reform for Acceleration and Inclusion na nagdagdag ng P2.50 excise tax kada litro ng diesel ngayong 2018 at P4.50 sa 2019.

“Nakakadismaya itong bagong fare increase dahil maapektuhan ang aming pasada at kabuhayan. Siguradong hihina ito. Malamang ang mga estudyante ay bihira na lang uuwi sa isang buwan. Gustuhin man naming na ibaba ang presyo ay wala kaming magawa dahil baka may penalty kami. First offence ay P5,000, second naman ay pagkansela sa mismong franchise,” pahayag ng isang PUV driver na biyaheng Tuguegarao – Sta. Ana.

Sa bagong TRAIN Law ay hindi na sisingilin ng personal income tax ang kumikita ng P250,000 kada taon subalit papatawan naman ng excise tax ang halos lahat ng pang araw-araw na bilihin pati na ang gasolina at LPG. Papatawan na din ng buwis ang mga low cost housing project at paupahan at boarding houses na may rentang P10,000 pababa.

Sa pananaliksik ng IBON, mababawasan ng kita ang 60% pamilyang Pilipino dulot ng pagtaas ng mga bilihin sa kabila ng pagbawas sa porsyento ng personal income tax. Pangunahing apektado ang mga magsasaka, manggagawang bukid, trabahador, at iba pang hindi nagbabayad ng direct tax. Tataas ang lahat ng pangunahing produkto tulad ng bigas, LPG, at delata at mga pangunahing serbisyo tulad ng tubig, kuryente, at bayad sa pamasahe.

Dito, umangal ang mga estudyante na matagal nang iniinda ang mataas na mga bayarin kabilang na ang matrikula, other school fees, at iba pa.

“Bilang mag-aaral na nagbabayad ng samot-saring bayarin ay dagdag problema ang dagdag singil sa pasahe. Maibibili pa sana naming mga estudyante ang P90 na taas sa pamasahe para sa ibang pangangailangan sa loob at labas ng school. Mataas na ang bayarin sa unibersidad, iba pa yung bayarin ng boarding house, pagkain pang araw-araw at kapag nagkasakit. Kahit ang mga kamag-aral ko ay galit sa bagong fare increase, ” paliwanag ni Aljafar Enidal ng Kabataan Partylist sa CSU Carig Campus.

Magkakasa ang mga progresibong organisasyon sa Cagayan Valley ng pagkilos sa Pebrero 25 upang iprotesta ang pagtaas ng bilihin at pasahe dahil sa pagpapataw ng TRAIN at Charter Change. # nordis.net

Share

Leave a Reply