Dayalogo ng mga magsasaka sa komersyante-usurero, tagumpay

Ni CITA MANAGUELOD
www.nordis.net

SAN MARIANO, Isabela — Nagtagumpay ang mahigit pitong daang magsasaka ng Danggayan Dagiti Mannalon ti Isabela (Dagami) sa dayalogo sa 12 na komersyante-usurero dito noong Nobyembre 11 para sa pagpapababa ng interes sa pautang, hindi pagpatong ng interes sa panahon ng kalamidad at iba pang kahilingan.

Ihinahanda na rin ang pagpapatibay pa ng kasunduan sa isang memorandum of agreement (MOA) sa ilalim ng Sangguniang Bayan.

“Hindi na kami makahulagpos sa pagkakabaon sa utang. Sobra-sobra na ang pagsasamantala sa amin ng mga komersyante-usurero at mga kumpanyang Monsanto at Syngenta,” ang sabi ni Elmerito Pagulayan, tagapangulo ng Dagami-San Mariano.

Ayon pa kay Pagulayan, taon-taon ay nagtataas ang presyo ng binhi, abono, herbisidyo at iba pang farm inputs na ipinauutang sa mga magsasaka. Aniya mahal na nga, may jack up pa sa presyo ng mga ito kung utang (P4,000/ektarya), iba pa ang interes na 20-25% (P8,000/ektarya).

“Dinidikta naman at binabarat ang presyo ng aming produkto. Bumagsak na sa P7.50 hanggang P10.60 por kilo ang mais at P8 ang cassava a binibili sa amin at binebenta sa Bulacan ng may patong na P3/kilo,” dagdag ni Pagulayan.

Nagdeklara na ng state of calamity ang lokal na gobyerno ng San Mariano dahil sa 90% pinsala sa agrikultura nitong anihan ng Nobyembre 2017. Bumagsak sa halos P2-3 por kilo ang reject na mais dahil hindi makapagpatuyo dala ng matagal na pag-ulan dulot ng hanging amihan. Sinabayan pa ito ng pag-import ng trigo na may napakababang taripa kaya bagsak presyo ito at mas pinili ng feed millers para gamiting sangkap sa animal feeds.

Ayon sa Dagami, napakabigat na ng mga kondisyon sa pagpapautang ng traders. Pinagbabawalan ang mga magsasaka na magbenta sa traders na hindi nila pinagkautangan kahit may nag-aalok ng mas mataas na presyo. Pinagbabawalang pumasok sa bayan ang mga traders mula ibang lugar. Dinadaya ang mga magsasaka sa mga klasipikasyon at pagtitimbang ng produktong magsasaka. Hindi binabalik o binabayaran ang sako na ginamit sa pagdala ng produktong magsasaka sa bodega ng traders (P1,500 kada anihan).

Dagdag pa ng grupo, ang komisyon na binibigay ng traders sa mga nagdeliber ng produkto ng magsasaka ay binabawas pa sa presyo ng mais na binenta ng magsasaka. Dumarami ang kinukuhanan ng kalabaw o lupang sinasaka dahil sa paglobo ng utang na hindi mabayaran.

“Kahit matapos ang Super Bagyong Lawin noong 2016, nagpataw pa rin ang traders ng mataas na interes sa pautang tapos nag-interes muli ang aming mga di nabayarang utang (principal at interes) sa sumunod na anihan,” dagdag ni Pagulayan.

Ayon sa case study na ipinakita ng mga magsasaka sa dayalogo, ang netong kita ng mga magsasaka sa isang ektaryang maisan ay P5 kada araw o P948/anihan at P111/araw sa palay at cassava habang P12M at P18M ang kita kada anihan ng malalaking trader na nagpapautang sa libong magsasaka.

“Mula sa aming pawis at sakripisyo, napapakain namin ang sambayanan pero wala na kaming maipakain sa aming mga pamilya sa ganitong sistema. Laganap ang kahirapan at kagutuman sa hanay ng mga magsasaka habang patuloy na yumayaman at nagdadagdagan ng ari-arian ang mga usurero-komersyante,” pahayag ni Aida Bulan na lider magsasaka ng San Mariano.

Matapos ang dayalogo, ibinaba sa 13% mula 25% ang interes sa pautang kada anihan na 6 na buwan. Inalis ang interes sa panahon ng kalamidad at ang interes ng mga lumang utang sa nakaraang mga taon. Hindi na maaaring mang-ilit ng kalabaw, lupang sakahan o iba pang pag-aari ng magsasaka bilang kolateral sa di nabayarang mga utang. Maaari ng magbenta ng produkto ang mga magsasaka sa ibang traders basta magbayad ng utang sa pinagkakautangan nila. Magbabayad ang traders ng P5 kada sako na ginamit sa pagdala ng produktong magsasaka sa bodega ng traders. Ipapa-calibrate lahat ng timbangan. Sasagutin na ng traders ang komisyon na binibigay nila sa mga nagdeliber ng produkto. Pero hindi pumayag ang mga traders na magtakda ng P13 at P10 floor price sa mais at cassava.

Pagkatapos ng dayalogo ay kaagad sinubaybayan ng mga magsasaka ang pagpapatupad ng kasunduan. Tumaas kaagad sa P11.60 ang presyo ng mais. Pumayag ang Sangguniang Bayan na maglagay ng dalawang Timbangang Bayan para maihambing ng magsasaka ang timbang ng kanilang ibebentang produkto.

Isinunod ng mga magsasaka ang pagdulog sa kapitolyo noong Disyembre 1 upang hilingan naman ang pagbigay ng direktang sabsidyo na P2 sa presyo ng mais at palay at sapat na mechanical dryers na abot kaya ng magsasaka ang presyo ng panggatong. # nordis.net

Share

Leave a Reply