World Fisheries Day nirambakan dagiti mangngalap

Ni KYLE EDWARD FRANCISCO
www.nordis.net

SAN FERNANDO CITY, La Union — Kas paset ti panagrambak ti World Fisheries Day, inrussuat dagiti lider-mangngalap ti Ilocos babaen ti panangidaulo ti Timek ken Namnama ti Mangangalap ti maysa a tignay protesta. Naiyaramid daytoy iti rehiyunal nga opisina ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources ditoy San Fernando, La Union idi Nobiembre 21. Nakipaset iti aktibidad ti nasurok 60 a lider manganngalap manipud ti uppat a probinsya ti Ilocos.

PUDPUDNO A REPORMA ITI PAGKALAPAN. Kiniddaw dagiti lider, kameng ken suporter ti Timek ken Namnama ti Mangngalap ti Ilocos iti opisina ti Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) ti pannakaibasurra dagiti linteg ken programa a mangpripribatisa ken mangipapaidam iti pagkalapanda. Photo courtesy of Kyle Edward Francisco

Nagpiket ken nagprograma ti grupo iti sango ti ahensia bayat ti pannakidiyalogo dagiti nadutokan a mangibagi manipud iti uppat a probinsia ti rehiyon. Insubmitar ti grupo ti maysa a deklarasion a mangkidkiddaw ti pannakaibasura dagiti linlinteg a nangiruangan ti pannakapribatisa ken panagbassit ti pagkalapanda.

Kangrunaan kadagiti nasao a linteg a konkontraenda ti Republic Act 10654 wenno ti amyenda ti National Fishery Code ken ti RA 8435 wenno Agriculture and Fishery Modernization Act. Kuna ti grupo a pabor kadagiti kompania ken dadakkel a commercial fishing vessels dagitoy a linteg ken kasilpona a programa.

Maysa kadagiti dinakamatda a problema a nagtaud kadagiti linteg ket ti panagsaknap dagiti aquaculture farms ken mariculture parks a nangpribatisa ti pagkalapan. Basar iti pablaak ti BFAR, dumanon a P1.2 milion inggana P2 milion ti kasapulan ti mangaramat kadagitoy tapno nasayod ti panagtaray ti produksion, a saan a kabaelan ti kaadduan a mangngalap.

Kasta met a kayatda a maisardeng ti implementasion dagiti marine protected areas ken dagiti proyekto kasilpo ti ekoturismo. Bininsa-binsa dagiti nagsao ti nagbalin nga epekto daytoy kas ti pannakapapanaw dagiti komunidad ti mangngalap ken pannakaipaidam kadakuada dagiti pagkalapan. Kiddawda nga imbes a maipakat ti ganganaet nga ideya ket maipaiman kadakuada ti panangbukel kadagiti annuroten ken pamuspusan iti panangsaluad ti pagkalapan. Nayonna pay a dinawatda ti nair-irut a panagbantay ti BFAR ken dagiti lokal a gobierno kadagiti commercial fishing vesels nga agkalkalap iti lakon ti municipal waters.

Impaganetget pay dagiti nagsao a kasapulan ti pudpudno a reporma iti pagkalapan tapno maisigurado ti panagnumar dagiti mangngalap manipud iti nabaknang a coastal resources. Mapagbalin daytoy no maikkan ti gobierno ti naananay ken umannatop a suporta a pinansial ken material dagiti babassit a mangalap. 

Ti nasao nga aktibidad ket nagserbi a kulminasion ti serye dagiti konsusltasion kadagiti mangngalap ti Ilocos nga inaramid ti Ilocos Center for Research, Empowerment and Development (ICRED) babaen ti pannakitinnulong iti National Anti-poverty Commission (NAPC). Ti ICRED ket maysa nga institusion a mangipapaay kadagiti serbisio kas panagsukisok, proyekto a socio-ekonomiko ken treyning para iti panagsagana iti didigra kadagiti komunidad ti rehiyon. Bayat a ti NAPC ket maysa nga opisina iti babaen ti Office of the President ken agdama nga idadauluan ni dati a Gabriela Women’s Partylist Representative Liza Maza. # nordis.net

Share

Leave a Reply