Magsasakang sinampahan ng gawa-gawang kaso, nakalaya

Ni MARK CANTA
www.nordis.net

SANTIAGO CITY — Nakalaya na si Jimmy Sibayan, magsasakang taga Caquilingan, Cordon, Isabela nitong ika-13 ng Oktubre, matapos ang pitong buwang pagkapiit sa BJMP, Batal, Santiago City dulot ng gawa-gawang kasong arson na isinampa laban sa kanya ng panginoong maylupang si Fe Paulina Roque.

FREED. Jimmy Sibayan, farmer and political detainee, was finally freed last October 13 after 7 months imprisonment at BJMP Batal, Santiago City due to trumped up charges of arson by the Roque landlord clan in Cordon, Isabela. Photo courtesy of Karapatan Cagayan Valley

Ayon kay Ben Cardenas, tagapangulo ng Caquilingan Farmers Association (CFA), mula pa 1948 naglinis at nagpaunlad ng lupa ang mga magsasaka sa Brgy. Caquilingan, Cordon, Isabela. Tuluy-tuloy na nag-akyat sa angkang Roque ang ninuno ng mga magsasaka ng yamang pinagpaguran nila mula sa lupa, ang tersyang hatian sa produktong palay, mais at gulay.

Ayon kay Cardenas, ang mga Roque ang umangkin sa 300 ektaryang lupain dito dahil ang yumaong si Rufino Roque Sr. ay isang surveyor kaya’t ipinangalan niya sa lahat ng kanyang mga anak ang mga homestead sa lugar kahit wala silang ginawang anumang pagpapayaman sa lupa. Bahagi ang lupa ng 30,000 ektaryang forestland na ipinagkaloob ng Hari ng Espanya bilang royal grant kay Clemencia Parasac Bayaua at naibenta kay Casiano Sandoval.

“Nabigla na lamang kami nang may ipinakitang mga pekeng titulo ang mga Roque na may petsang 1950s pa. Kailanman ay hindi kinikilala ng pamahalaan ang karapatan namin sa lupa na kaytagal na naming sinasaka’t ikinabubuhay. Ayon sa pinakahuling desisyon ng DENR, kikilalanin ang mga pekeng titulo na naipalabas ng mga panginoong maylupa pero kaming mga magsasaka ay mananatiling stewards o tagapag-alaga ng lupa ng kagubatan,” ani Cardenas.

Noong namatay ang matandang Roque, nagsimula na ang marahas at sapilitang pagpapatalsik sa mga magsasaka sa lugar. Ginawang 90% ng ani ang upa sa lupa at kung hindi kayanin ng mga magsasaka ay pinapalayas sila. Pinagbabawalang magsaka, binabaril, inaagawan ng ani at tinatraktor ang maisan ng mga magsasaka upang takutin at mapaalis sa sinasakang lupa mula 1998.

Natutong magbuklud-buklod ang mga magsasaka at itinatag ang Caquilingan Farmers’ Association noong 2000 upang mabisang maipagtanggol ang lupang posisyon. Sa sari-saring bungkalan ay nabawi na ng mga magsasaka ang mga lupang inagaw ng mga Roque pero kinasuhan ang 15 magsasaka ng trespassing noong Pebrero 2002 at ang 16 magsasaka ng arson noong Hulyo 2002.

Sa isang bungkalan, matapos magsunog ng damo ang mga magsasaka, kinasuhan sila ng mga Roque ng pagsunog ng plantasyon ng mangga. Ipinakulong ang pitong magsasaka noong Setyembre 2002 bagamat hindi nahuli si Jimmy Sibayan na tagapangulo ng Anakbayan noon. Matapos ang 12 taon, nadismiss na ang mga kasong trespassing at arson pero hinuli pa rin si Jimmy Sibayan sa kanilang tirahan, noong Marso 24 upang litisin sa korte.

Ayon kay Jimmy Sibayan, “Noong nagsimula ang iligal na pagmimina ng ginto ng Golden Summit Mining Corp. noong 2013, tumindi ang pagpapatalsik ng mga Roque sa mga nakaposisyong magsasaka upang maibenta ang lupa sa kumpanya ng minahan. Katulong nila ang isang platoon ng AFP na pinagbantay para proteksyunan ang minahan.”

Oktubre 4 ay muling dinahas ang mga magsasaka ng pribadong goons ng mga Roque. Ngunit sa kabila nito, patuloy pa rin ang militante at organisdong pagkilos ng mga magsasaka upang epektibong maipagtanggol nila ang posisyong lupa. # nordis.net

Share

Leave a Reply