Statements: Wakasan ang kahirapan, karahasan at panunupil sa mga kababaihang katutubo

By BAI INDIGENOUS WOMEN’S NETWORK
www.nordis.net

Marso 8, 2017

Sa pandaigdigang araw ng mga kababaihan, pinapangunahan ng BAI Indigenous Women’s Network ang panawagan ng mga katutubong kababaihan para itigil ang all out war at ituloy ang usapang pangkapayapaan. Walang humpay na karahasan, panunupil at sobrang kahirapan ang nanatiling sitwasyon ng mga kababaihang katutubo.

Rumaragasa pa rin ang malawakang pangangamkam ng lupang ninuno at pandarambong sa rekurso ng mga katutubong mamamamayan, dahil sa mga kontra-katutubong batas at programa na patuloy na ipinapatupad ng rehimeng Duterte. Walang agresibong aksyong baklasin ang mga neo-liberal na patakaran at programa na tuntungan ng mga dayuhang kapital at negosyo para sa kanilang pandarambong ng mga likas yaman at masahol na paglabag sa karapatang pantao ng mga katutubo sa karapatan sa lupang ninuno at sariling pagpapasya.

Mabigat na pagpapahirap sa mga kababaihang katutubo ang labis na pangamba, ligalig at walang kapanatagang kalooban dulot ng walang humpay na pamamaslang sa mga lider katutubo na lumalaban sa patuloy na pangangamkam at pandarambong sa likas yaman sa saklaw ng mga lupang ninuno ng katutubong mamamayan.

Hindi pa man ganap na tinapos ang unilateral ceasefire sa pamamagitan ng deklarasyon ni Presidente Duterte, masahol nang lumalaganap ang karahasan at panunupil sa hanay ng mga katutubong mamamayan. Simula noong July 1, 2016 hanggang sa kasalukuyan, mayroon nang 19 na mga katutubo ang biktima ng pampulitikang pamamaslang. Lima sa 19 na biktima ang pinaslang sa panahong umiiral pa ang unilateral ceasefire ng AFP sa mga NPA.

Ang mga ganitong nagaganap na karahasan ay pawang kagagawan ng mga elementong militar, paramilitar at mga pribadong security forces ng mga malalaking negosyong marahas na nangangamkam sa mga lupang ninuno bilang paglabag sa karapatan ng mamamayan at pagsabotahe sa pagtutuloy-tuloy ng usapang pangkapayapaan.

Isang oras bago isuspende ng Pangulong Duterte ang unang uniletaral ceasefire noong Hulyo 30, 2016, si Makenet Gayoran, isang buntis na Lumad, ang namatay sanhi ng pamamaril ng grupong paramilitar na NIPAR sa mga nakatipon sa isang kasalan sa kanilang komunidad sa San Fernando, Bukidnon. Noong October 10, 2016, si Jimmy Saypan, isang Lumad Mansaka at Secretary General ng Compostela Farmers Association, ay walang pakundangang binaril ng pinaghihinalaang tropang militar na kasabwat ng AGPET, isang minahan sa Montevista, Compostela Valley.

Enero 5, 2017 nang patayin si Datu Vennie Diamante sa Norala, South Cotabato matapos tumanggi at tumututol sa aplikasyon sa ng oil palm plantation sa saklaw ng kanlang lupang ninuno. Noong Enero 20, 2017 pinaslang si Nico Delamante, isang lider Lumad Mamanwa at provincial coordinator ng Katribu Partylist, sa Claver, Surigao del Norte ng mga hindi nakikilalang kalalakihan na pinapaniwalaang kasabwat ng mga kumpanyang minahan na may operasyon sa saklaw ng kanilang lupang ninuno.

Pinaslang si Renato Anglao, isang katutubong lider Lumad, katanghalian ng Pebrero 3, 2017 ng 3 hindi nakikilalang kalalakihan na nakabonet at nakasakay ng motorsiklo. Si Renato ay ang Secretary General ng TINDOGA, isang organisasyon ng mga Manobo-Pulangion sa Bukidnon, na syang nangunguna sa pakikipaglaban sa mapanghimasok at pangangamkam sa kanilang lupang ninuno ng Rancho Montalvan at mga plantatsyon sa Bukidnon.

Ang Oplan Kapayapaan, isang kontra-insurhensyang programa na nagtutuloy ng Oplan Bayanihan, ay nagbibigay katwiran sa walang humpay na karahasan ng mga militar at nagbibigay daan na kawalang-pananagutan o impunity sa kanilang mga hanay. Ang mga ito ay ginagamit para patahimikin ang mga katutubo na naninindigang tagapagtanggol ng karapatang pantao at lumalaban sa pandarambong ng mga rekuso at lupang ninuno.

Sa kabila nito nagpapatuloy ang pagpapalawak sa pangangamkam sa lupang ninuno ng katutubong mamamayan ng mga malalaking negosyo sa pagmimina, plantasyon, enerhiya at mga proyektong pangkaunlaran na pawang mga dayuhan at kasapakat na mga burukrata, burgesya kumprador at mga panginoong maylupa lamang ang nakikinabang.

Ang patuloy na walang pakundangang pagpaslang sa mga katutubong lider at mga padre de pamilya at tumitinding operasyong militar ay ibayong pagpapahirap sa mga katutubong kababaihan na syang kabalikat ng kanilang padre de pamilya sa pang-araw-araw na gawaing pangkabuhayan at kabuuang pagpapaunlad sa katutubong pamayanan.

Sa karahasan at panunupil ng estado, nailalagay din ang mga katutubong kababaihan sa bulnerableng kalagayan ng pagsasamantala at lubos na pagsasawalang-bahala sa mga batayang karapatan ng mga kababaihan. Sa ngalan ng mga katutubong kababaihang lider sa ilalim ng BAI Indigenous Women Network in the Philippines, mariing ipinapanawagan ang pagpapalayas sa pwersang militar sa mga komunidad ng katutubong mamamayan, kagyat na pagbuwag sa mga grupong paramilitar, at ang pagpapanagot, pag-aresto at pagsasampa ng kaso sa mga may kakagawan ng mga karumal-dumal na pamamaslang. At higit sa lahat, lubos na sinusuportahan ng BAI ang pagpapatuloy ng usapang pangkapayapan ng GRP-NDFP para mapag-usapan at tugunan ang ugat ng armadong tunggalian. # nordis.net

Share

Leave a Reply