Agbotos basar iti plataporma ken kabaelan ti kandidato — Bayan-Ilocos

By KYLE EDWARD FRANCISCO
www.nordis.net

VIGAN CITY, Ilocos Sur — Inpanawagan ti Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) Ilocos kadagiti botante a pumili iti ibotosda a kandidato intun umay nga eleksyon basar iti plataporma ken kabaelan da a mangidaulo ken mangitandudo kadagiti tarigagay ken kadawatan ti umili. Kagiddan daytoy ti panangiruarda ti “Adyenda ti Umili ti Ilocos,” a mangilanlanad kadagiti kangrunaan nga isyu ken programa a rumbeng nga samabatan dagiti kandidato ken sangoen nu kaspangarigan a mabotosan nga opisyal ti gobierno.

“Ti linaon ti Agenda ti Umili ket basar kadagiti kadawatan ti umili, aglalo dagiti nakurapay a sektor ti rehiyon kasilpo kadagiti nababara nga isyu ito gimong ken lokalidad,” palawag ni Paolo Espiritu, tagapagsarita ti Bayan-Ilocos.

Innayon pay ni Espiritu a nabukkel ti dokumento babaen ti serye ti konsultasyon nga indauloan ti Bayan-Ilocos kadagiti kameng ken lider ti nadumaduma nga organisasyon ti umili iti tallo a probinsya ti Ilocos a kapaset ti BAYAN Ilocos kas iti Solidarity of Peasants Against Exploitation, Ilocos Human Rights Alliance ken dadduma pay a progresibo nga taripnong. Kastamet a naiyuman dagiti partikular a kadawatan kadagiti grupo nga addaan particular nga adbokasiya kas iti Ilocos Network for the Environment ken Ilocos Sur Ecumenical Movement.

Reporma nga agraryo

Kangruan a karit a nailanad ket ti “panangitandudo ti pudpudno a reporma nga agraryo ken karbengan dagiti mannalon ken mangalap.” Napokus daytoy iti panangsalaknib ti pangkabiagan ti mannalon ken mangngalap, ken proteksyon laban iti pananggundaway. Maysa kadagiti naitudo a ladawan daytoy a kadawatan ket ti panangipaay iti suporta ken subsidiyo para iti produksyon ken nainkalintegan a presyo dagiti produkto ti mannalon.

Nadakamat pay ti panangusar ti pondo ti tobacco excise tax a “mangalay-ay kadagiti mannalon ti tabako nangnangruna kadagiti makitaltalon.” Maiyaramid daytoy babaen ti panangilatang ti mausar para iti pautang nga awan ti interesna ken kas financial grant iti panawen ti didigra.

Karaman pay kadagiti nailanad ti aktibo a panakipaset ken panangted suporta para iti kampanya dagiti mannalon kas iti libre nga serbisyo ti padanum ken pannakaipasa ti House Bill 252 wenno Genuine Agrarian Reform Bill. Kastamet ti panangisigurado kadagiti napapanawen a konsultasyon kadagiti mannalon tapno para iti napaspas a panangrisut kadagiti parikut ti mannalon. Partkiluar kadagiti mangngalap, naidatag ti panakaikabil kadagiti mekanismo a “proteksyon dagiti lugar a pagkalapan aglalo ti municipal waters” kontra iti dadakkel a bangka a pangkalap ken “panangpadur-as kadagiti ramit ken kinatalged” iti panagkalap.

“Naiyununa daytoy nga isyu ken kadawatan gaputa bigbigbigen ti BAYAN Ilocos nga ti kadakkelan a bilang ti umili ti rehiyon ket mannalon bayat a ti monopolyo iti daga ti maysa kadagiti pundamental nga isyu ti gimong a Pilipino,” kuna ni Espiritu.

Panggimong a serbisyo

“Pannakaipaay ti nalaka ken accessible a serbisyo para iti salun-at, edukasyon, pabalay, danum ken kuryente” ti talmeg ti maikadua a punto. Kangrunaan a nakaturong dagiti kadawatan iti panangsuporta ken panakipaset dagiti agngayangay nga opisyal ti laban ti umili kontra ti panangisapribado dagiti panggimong a serbisyo.

Maysa kadagiti dinakamat ti grupo ket ti implementasyon ti panakaisapribado dagiti pampubliko nga ospital kas iti Ilocos Training and Regional Medical Center (ITRMC) ken ti panakaipatungpal ti Roadmap for Philippine Higher Education Reforms (RPHER).

“Ti pribatisasyon ti ITRMC ken dadduma pay a pampubliko nga ospital ket panangipaidam ti karbengan ti umili nga agbiag a nasalun-at bayat a ti RPHER ket panangitransporma ti edukasyon kas maysa a pribelihiyo,” palawag ni Espiritu.

Pangtao a karbengan

Basar iti adyenda, dagiti agngayangay a mabotosan ket masapol a nakasagana nga mangitandudo ti “pangtao a karbengan ken kappia a nakabasar ti panggimong nga hustisya.” Karaman ditoy ti panangited ti suporta para iti panangipila ti kaso kadagiti aglabsing ti karbengan ti umili a nakailanad kadagiti internasyunal a dokumento ken linteg ti pagilian.

Kinuna ti tagapagsarita ti Bayan-Ilocos nga “maysa kadagiti naipapanawen ket ti karit kadagiti kandidato nga tumakder kontra iti panagkampo ken panagyan kadagiti komunidad.” Maipalagip a daytoy ti maysa kadagiti agtultuloy nga isyu nga ipatpatangatang dagiti progresibo a grupo gapu iti kunada a “militarisasyon ti maikadua a distrito ti Ilocos Sur.” Ti panagyan dagiti pwersa militar iti uneg ti komunidad ken pampubliko a pasdek ket maiparparit basar ti International Humanitarian Law ken ti Section 22 ti R.A. 7610 wenno Protection & Rights of a Child.

Naidatag pay dagiti nadumaduma a kadawatan dagiti sektor kas iti seguridad ti trabaho, benepisyo ken nayon a sweldo. Kastamet ti panangsuporta ti pannakaituloy ti tungtungan ti kappia ti baet ti National Democratic Front ken Gobierno ti Pilipinas.

Aglalawlaw ken Climate Change

Dakkel ti naited nga importansya iti mainaig ti panangsalaknib ti aglawlaw ken rekurso ti umili, ken addang para iti panagannatup ti panagbalbaliw ti klima. Kastamet ti kasilpo daytoy a didigra. Proteksyon ken rehabilitasyon ti sentro ti kadawatan para iti aglawlaw. Nakasilpo ditoy ti panangsingir ken panangdusa kadagiti opisyal ken kumpanya a nangisayangkat ti makadadael ken manangurimes panagminas.

Kiddaw ti grupo to panangipangato ti kabaaelan ti umili nga agadaptar iti panagbalbaliw ti klima ken mekanismo para iti napaspas ken napapanawen a panangipakaamo iti bagyo, layos ken alluyo. Kastamet ti napaspas a panagresponde, ken napaspas ken umananay a relief operation.

Pangiwanwan ken transparency

“Kangrunaan a birbirokenmi dagiti kandidato a nakasagana iti full disclosure dagiti transaksyonda, naananay a partisipasyon ti umili ken sumuporta ti anti-dynasty bill nu addadanton iti turay,” balikas ti lider ti Bayan-Ilocos.

Malaksid dagiti nasao ni Espiritu, karaman kadagiti naidatag ti panakaisayangkat ti special audit ti pondo manipud ti excise tax ti tabako ken panangipila ti kaso kadagiti maseknan nu adda ti maduktalan nga anomaly ken korapsyon. Kasatamet a nakasagana nga mangisigurado a “ti panangibingay iti detalye ti proyekto, rumbeng a maikkan ti gundaway a maipakita ti benepisyo ken negatibo nga epekto dagiti proyekto” tapno naananay a mabalanse ti umili ti desisyonda.

Suporta ti progresibo a pwersa

Kuna ni Espiritu nga isango ti BAYAN Ilocos ti Adyenda ti Umili iti amin a kandidato malaksid kadagiti nabigbigen a napeklan nga kontra umili. Ti panakikaykaysa dagiti kandidato iti programa nga ipagna ti organisasyon iti panawen ti kampanya ti pagabsaran ti panangsuportada.

“Kangrunaan a basaran ti panangsuporta dagiti progresibo a pwersa ti kasaganaan ken kinasinsero dagiti kandidato a sumabat ken makipagkaykaysa kadagiti nailanad iti Adyenda ti Umili. Ipaaymi met ti umannatup a suporta basar ti aktwal a komitmentda,” kuna tagapagsarita ti organisasyon. # nordis.net

Share

Leave a Reply